به گزاش فولادنامه؛ بازار جهانی فولاد این روزها بین سه نیرو در کشاکش است: نبرد قدرت میان چین و معدن‌داران استرالیایی بر سر سنگ‌آهن، سایه‌ای که هنوز از بحران انرژی خلیج فارس بر هزینه تولید سنگین است، و اقتصادی داخلی چین که نه رونق دارد و نه رکود کامل، بلکه در حالتی معلق بین این دو نوسان می‌کند.

نبرد بر سر بار کشتی‌ها

هفته‌های اخیر شاهد اوج‌گیری دوباره تنش میان گروه منابع معدنی چین (سی‌ام‌آر‌جی) - نهاد دولتی که از سال ۲۰۲۲ برای متمرکز کردن قدرت چانه‌زنی چین در برابر معدن‌داران بزرگ جهان تأسیس شده - و فورتسکیو استرالیا بوده است. از پانزدهم ژوئیه، سی‌ام‌آر‌جی به کارخانه‌های فولاد و تاجران چینی اعلام کرده که دیگر اجازه تحویل گرفتن دو محصول کم‌عیار فورتسکیو، موسوم به «سوپر اسپشیال فاینز» و «فورچون فاینز»، در بنادر چین را ندارند. این محدودیت که پیش‌تر تنها شامل موجودی‌های انبارشده در بندر بود، اکنون به خریدهای جدید هم تسری یافته است.

این الگو برای چین تازگی ندارد؛ ماه‌ها پیش از این، همین شیوه علیه غول معدنی بی‌اچ‌پی به کار رفته بود و پس از چانه‌زنی‌های طولانی، در آوریل با توافقی که تا ژوئن ۲۰۲۷ اعتبار دارد، پایان یافت. اکنون نوبت فورتسکیو است که مذاکرات قراردادهای بلندمدتش با چین به بن‌بست رسیده و ذخایر «سوپر اسپشیال فاینز» آن در بنادر چین، تا پایان ژوئن به بیش از هفت میلیون تن رسیده بود؛ رقمی نزدیک به پنج درصد از کل موجودی سنگ‌آهن بندری چین.

پیامد این کشمکش، نوسان محسوس قیمت بوده است. سنگ‌آهن که در پایان ژوئن تا نزدیک نود و نه دلار در هر تن سقوط کرده بود - پایین‌ترین سطح از تابستان گذشته - در دو هفته نخست ژوئیه دوباره از مرز صد دلار عبور کرد و تا میانه ماه به بیش از صد و دو دلار رسید. کارشناسان این جهش را نه به بهبود واقعی تقاضا، بلکه به نگرانی از اختلال احتمالی در عرضه نسبت می‌دهند؛ نگرانی‌ای که با خبر اعتصاب هشت‌ساعته کارگران پایانه بندری پورت هدلند بی‌اچ‌پی در استرالیای غربی نیز تشدید شد.

سایه‌ای که هنوز از خلیج فارس بر بازار افتاده

اگرچه بحران تنگه هرمز که از فوریه امسال با تشدید تنش میان ایران و طرف‌های مقابل آغاز شد، این روزها رو به فروکش گذاشته و بر اساس آخرین گزارش‌ها، ترافیک کشتی‌رانی در حال بازگشت به روال عادی است، اما زخم به‌جا مانده بر ساختار هزینه فولادسازان جهان به این زودی‌ها التیام نمی‌یابد. در اوج بحران، نرخ‌های کرایه کشتی تا سه برابر افزایش یافته و هزینه سنگ‌آهن جهانی، بنا به برآوردهای تحلیلی، بیش از یازده درصد بالا رفته بود؛ عمدتاً به دلیل جهش هزینه حمل دریایی و سوخت. تولیدکنندگانی که ناوگان حمل خود را در اختیار دارند یا در برابر نوسان انرژی پوشش ریسک کرده بودند، آسیب کمتری دیدند؛ اما معدن‌داران مستقل و کوچک‌تر، هنوز زیر فشار هزینه‌های بالاتر سوخت دیزل تجهیزات معدنی قرار دارند.

چینی که نه رونق دارد و نه رکود

در پس این دو جبهه، اقتصاد داخلی چین همچنان تصویری دوگانه ارائه می‌دهد. واردات سنگ‌آهن این کشور در ژوئن نسبت به ماه قبل پانزده درصد رشد کرد و به بیش از صد و دوازده میلیون تن رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد خرید همچنان فعال است، حتی در دل شرایط دشوار داخلی. اما در همان حال، حاشیه سود کارخانه‌های فولاد چین زیر فشار هزینه بالای زغال‌سنگ کک‌شو و قیمت‌های ضعیف محصول نهایی قرار دارد؛ وضعیتی که تولیدکنندگان را به کاهش تولید و تعویق خرید مواد اولیه واداشته است. گرمای تابستانی نیز با محدود کردن فعالیت‌های ساختمانی در برخی مناطق، بر ضعف تقاضای فصلی افزوده است.

نتیجه این تلاقی، بازاری است که در آن قیمت‌ها نه بر مبنای بهبود واقعی مصرف، بلکه بر پایه ترس از اختلال عرضه - از اعتصاب کارگری در استرالیا تا کشمکش قراردادی با چین - نوسان می‌کنند. تحلیل‌گران بروکر ایورایت فیوچرز هشدار داده‌اند که روند سقوط سریع مصرف فولاد پایین‌دستی، در میان‌مدت تعیین‌کننده مسیر قیمت سنگ‌آهن خواهد بود؛ هشداری که در روزهای پیش رو، بازار جهانی فولاد باید با دقت به آن گوش بسپارد