به گزارش فولادنامه؛ مدیریت نوآوری در غول‌های صنعتی همواره با یک پارادوکس بنیادین روبه‌رو است: ایجاد تعادل میان انضباط مالی سخت‌گیرانه و ذات پرریسک توسعه تکنولوژی. تحلیل صورت‌های مالی تلفیقی سال ۱۴۰۴ «شرکت صندوق پژوهش و فناوری غیردولتی سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی فولاد مبارکه اصفهان (MSTID)»، تصویری از نهادی را ارائه می‌دهد که در تلاش است با الگوبرداری از رهبران جهانی صنعت فولاد، از یک مرکز هزینه به یک بازیگر استراتژیک در اکوسیستم تکنولوژی‌های عمیق تبدیل شود.
معماری درآمدها و ساختار قدرت
درآمدهای عملیاتی گروه در سال ۱۴۰۴ با جهشی خیره‌کننده به ۱۹۲ میلیارد تومان رسیده است که در مقایسه با رقم ۵۹ میلیارد تومانی در سال ۱۴۰۳، نشان‌دهنده رشد چشمگیر مقیاس فعالیت‌هاست. این افزایش عمدتاً ریشه در انعقاد قراردادهای جدید، فروش سرمایه‌گذاری‌ها، اجاره مراکز نوآوری دانشگاهی و دریافت سود سهام از شرکت‌های سرمایه‌پذیر دارد.
با این وجود، کالبدشکافی این درآمدها یک واقعیت استراتژیک را نمایان می‌سازد: ۹۴ درصد از کل درآمدهای عملیاتی شرکت از طریق اشخاص وابسته تأمین شده است.
صندوق در عمل به عنوان یک تأمین‌کننده انحصاری برای زنجیره ارزش شرکت مادر ایفای نقش می‌کند و با توجه به گستردگی فعالیت های فولاد مبارکه به عنوان هلدینگ مادر، عملیات این صندوق نیز در زنجیره ارزش فولاد مبارکه تداوم یافته است. این اتفاق به معنای شکنندگی درآمدها و ریسک مالی ارزیابی نمیشود بلکه نشان دهنده تخصصی اداره شدن صندوق و عدم ورود به حوزه های نامرتبط است.
تغییر پارادایم از سرمایه‌گذاری به توسعه زیرساخت
بررسی تعهدات سرمایه‌ای ناشی از قراردادهای منعقده در پایان سال ۱۴۰۴، نشان‌دهنده چرخش استراتژیک این صندوق به سمت سخت‌افزار و زیرساخت است:
افزایش تعهدات به پیمانکاران پروژه بلوک‌های اراضی کارگاهی در شهرک علمی و تحقیقاتی و تعهدات به پیمانکاران جهت تجهیز و بهره‌برداری از مراکز پژوهشی اثبات می‌کند که این صندوق فراتر از یک تأمین‌کننده مالی، در حال ساخت زیرساخت‌های فیزیکی توسعه تکنولوژی در مجاورت دانشگاه‌هاست. این استراتژی، هم‌راستا با الگوی غول‌هایی نظیر POSCO است که برای گذار به صنایع پیشرفته، زنجیره ارزش یکپارچه‌ای از مراکز تحقیق و توسعه را در اکوسیستم خود مستقر می‌کنند.
بهبود عملیات و مدیریت هزینه ها
بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی از ۳۰ میلیارد تومان در سال گذشته به ۱۰۹ میلیارد تومان افزایش یافته و منجر به ثبت زیان عملیاتی معادل ۱۶.۳ میلیارد تومان شده است. با این حال، این زیان نسبت به زیان عملیاتی ۶۲.۶ میلیارد تومانی سال گذشته، بهبود یافته است که نشان از مدیریت بهتر هزینه‌ها دارد. اما باید نوع عملیات این صندوق را نیز در نظر گرفت، صندوق های پژوهش و نوآوری، شرکت تولیدی نیستند که کالایی را تولید و با اعمال سود مشخص به فروش برسانند، حدود ۵۰ درصد از هزینه های عملیاتی این صندوق ها را، هزینه های تحقیق و توسعه در بر میگرد که ماهیت سرمایه گذاری داشته و در دوره های بعد به سودآوری می رسد.
راز سودآوری نهایی صندوق (سود خالص ۴۶.۶ میلیارد تومانی) در خزانه‌داری آن نهفته است. سرفصل «سایر درآمدهای غیرعملیاتی» بالغ بر ۵۶.۹ میلیارد تومان گزارش شده که ۵۲.۹ میلیارد تومان از آن، منحصراً ناشی از درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری در صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) بوده است. صندوق توانسته است با استفاده از ابزارهای بازار سرمایه به عنوان یک سپر ضربه‌گیر، عملیات پرریسک و هزینه‌بر تحقیق و توسعه را از طریق سوداگری محافظه‌کارانه یارانه‌دهی کند.

موتور محرک نوآوری و چند الزام
صندوق خطرپذیر فولاد مبارکه با بهره‌گیری از یک ترازنامه محافظه کارانه (نسبت اهرمی حدود ۲۶ درصد)، تاب‌آوری بالایی در برابر شوک‌های احتمالی اکوسیستم استارتاپی ایجاد کرده و مفهوم سرمایه گذاری استارتاپی را با نظارت قوی و ریسک گریزی همراه کرده است. با این وجود، موفقیت بلندمدت این نهاد در گرو تنوع‌بخشی به سبد خریداران و البته پخته تر شدن قوانین و استانداردهای مرتبط با مکانیزم‌های ارزش‌گذاری دارایی‌های مشهود و نامشهود از سوی قانون گذار است تا بتواند نقش خود را به عنوان موتور محرک نوآوری در صنعت فولاد به طور پایدار ایفا کند.

منبع: ایراسین