کاهش تولید فولاد چین، نظامی‌شدن سیاست مواد معدنی در آمریکا و توقف یک پروژه بزرگ عناصر نادر در گرینلند نشان می‌دهد رقابت ژئو‌اقتصادی بر سر زنجیره تأمین فلزات راهبردی در حال تشدید است.
وقتی فولاد، معدن و ژئوپلیتیک به هم گره می‌خورند

به گزارش فولادنامه؛ شب گذشته بازار فلزات ساکت بود، اما پشت این سکوت سه جریان داشت با هم می‌جوشید. سیگنال اصلی امروز از تقاطع این سه خط می‌آید؛ چین تولیدش را می‌برد پایین، آمریکا معادن را می‌برد داخل پادگان‌ها، و گرینلند در را به روی یک پروژه کلیدی عناصر نادر می‌بندد. اگر این سه خبر را کنار هم بگذاری، تصویر روشن‌تری از آنچه در دو ماه آینده اتفاق می‌افتد می‌بینی.

اول، عدد سختی که دنیا نمی‌تواند نادیده‌اش بگیرد

در ماه مه ۲۰۲۶، تولید فولاد خام ۷۰ کشور عضو انجمن جهانی فولاد به ۱۵۷.۹ میلیون تن رسید؛ رقمی که نسبت به مه سال گذشته ۰.۳ درصد کاهش نشان می‌دهد. در نگاه اول کوچک به نظر می‌رسد. اما وقتی این کاهش را بشکافی، داستان بزرگ‌تری از آب در می‌آید.

چین در ماه مه ۸۴.۴ میلیون تن فولاد خام تولید کرد که نسبت به مه ۲۰۲۵ حدود ۲.۷ درصد کمتر است؛ در پنج ماه اول سال نیز تولید این کشور با افت ۳.۹ درصدی همراه بود. این یعنی غول فولاد جهان دارد ترمز می‌گیرد. دلیل؟ بازار ساخت‌وساز داخلی هنوز دست‌وپا می‌زند و سیاست دولتی برای کنترل ظرفیت داشت کم‌کم اجرایی می‌شد.

اما از آن طرف، داستان متفاوت است. ایالات متحده در همین ماه ۷.۵ میلیون تن تولید کرد که رشد ۹.۲ درصدی را نشان می‌دهد؛ ترکیه هم با ۳.۴ میلیون تن و رشد ۸.۹ درصد، و آلمان با ۳.۲ میلیون تن و رشد ۷.۳ درصد، در ماه مه عملکرد خوبی داشتند. ویتنام هم با رشد ۲۷ درصدی که شگفت‌انگیز است، دارد آرام‌آرام جای خود را در زنجیره تأمین آسیایی محکم می‌کند.

دوم، پادگان به جای کارخانه — رویکردی که بی‌سابقه است

ارتش آمریکا به چند شرکت اجازه داده تا در داخل پایگاه‌های نظامی کارخانه‌های فرآوری مواد معدنی حیاتی بسازند؛ این اقدام بخشی از فشار دولت ترامپ برای افزایش تولید داخلی است.

شرکت‌های REalloys، Titan Mining، ioneer و EnergyX با پنتاگون توافق کرده‌اند تا در پایگاه‌های نظامی تأسیسات فرآوری عناصر نادر، گرافیت، لیتیوم و بور بسازند. این یک چرخش مهم در سیاست صنعتی آمریکاست؛ یعنی زمین دولتی، امنیت و مجوز، همه یک‌جا به شرکت‌های خصوصی می‌رسد تا کمربند وابستگی به چین را شُل کنند.

هفته گذشته هم چین کنترل‌های صادراتی بر دو شرکت آمریکایی عناصر نادر یعنی MP Materials و USA Rare Earth اعمال کرد، در حالی که کشورهای گروه هفت هدف‌گذاری کردند که وابستگی‌شان به واردات چینی را کاهش دهند. این یعنی این چرخه به اندازه کافی جدی است که هر دو طرف دارند همزمان حرکت می‌کنند.

سوم، گرینلند «نه» گفت — و این «نه» گران‌بها است

گرینلند اعلام کرد که درخواست شرکت Greenland Minerals، زیرمجموعه ETM استرالیا، برای تمدید مجوز اکتشاف پروژه عناصر نادر Kuannersuit را رد کرده است.

این پروژه از سال ۲۰۲۱ که پارلمان گرینلند استخراج اورانیوم را ممنوع کرد — چون این پروژه اورانیوم هم داشت به عنوان محصول فرعی — عملاً متوقف مانده بود.

شرکت ETM گفت تصمیم دولت گرینلند تصویر «باز بودن گرینلند برای کسب‌وکار» را زیر سوال می‌برد و افزود که تنها ۴۸ ساعت برای پاسخ به ارزیابی‌های فنی زمین‌شناختی به آن داده شد.

چرا این مهم است؟ چون Kvanefjeld یکی از بزرگ‌ترین ذخایر عناصر نادر خارج از چین به شمار می‌رود. بسته شدن این پرونده یعنی یک منبع بالقوه بزرگ از دسترس غرب خارج ماند.

جمع‌بندی شیفت شب

سه خبر امروز یک روایت واحد دارند: جنگ بر سر زنجیره تأمین مواد معدنی حیاتی دارد شکل جدی‌تری به خود می‌گیرد. چین تولید فولادش را کم می‌کند ولی کنترل صادرات مواد اولیه را تنگ‌تر می‌کند. آمریکا برای اولین بار در تاریخ پادگان‌هایش را به کارخانه تبدیل می‌کند. و گرینلند با یک «نه»، یک خلأ بزرگ در نقشه عرضه عناصر نادر به وجود می‌آورد. نرخ مس امروز هم در حدود ۵.۶ دلار بر پوند قرار دارد با رشد محسوس — بازار دارد همین سیگنال‌ها را هضم می‌کند.

فردا صبح با همین چشم بازار را نگاه کن



مطالب مرتبط



نظر تایید شده:0

نظر تایید نشده:0

نظر در صف:0

نظرات کاربران

آخرین عناوین