به گزارش فولادنامه؛ رادار امروز را از همان‌جایی شروع می‌کنیم که همیشه بیشترین سیگنال را می‌فرستد: کارخانه‌های آمریکا. طبق آخرین گزارش هفتگی انجمن آهن و فولاد آمریکا، تولید فولاد خام این کشور در هفته منتهی به یکم آگوست به ۱.۸۷ میلیون تن کوتاه رسیده، ۵.۶ درصد بیشتر از هفته مشابه سال قبل، و نرخ بهره‌برداری از ظرفیت کارخانه‌ها به هشتادویک درصد رسیده -در برابر ۷۸.۲ درصد سال گذشته. نوکور هم همین قوت را در ترازنامه‌اش نشان داد: سود خالص فصل دوم این شرکت به ۱.۱۶ میلیارد دلار رسید، رکورد حجم فروش کوره‌هایش به ۷.۱ میلیون تن رسید و نرخ بهره‌برداری کارخانه‌هایش تا نودویک درصد بالا رفت. این تصویر، همان بازار محافظت‌شده‌ای است که چند شماره پیش این ستون هم به آن اشاره کرده بود، اما امشب داده‌های تازه‌تری برایش داریم: حمایت تعرفه‌ای دیگر فقط یک فرضیه تحلیلی نیست، در ترازنامه شرکت‌ها هم خودش را نشان می‌دهد.

رادار را که به اروپا می‌چرخانیم، خبر عجیبی می‌بینیم: با وجود فشار قیمت کربن و ریسک لجستیک راین، دو غول فولادی این قاره خبر مثبت دادند. تیسن‌کروپ پیش‌بینی سود سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ خودش را بالا برد، و زالتسگیتر هم برای نیمه اول سال سود ۴۳.۵ میلیون یورویی گزارش کرد. این یعنی شرکت‌های اروپایی، همزمان با ناله از هزینه‌های کربنی، دارند یاد می‌گیرند در همین محیط سخت هم سودآور بمانند -بخشی از همین سودآوری هم محصول همان دیوار حفاظتی سهمیه‌ای است که اتحادیه اروپا اخیراً تنگ‌ترش کرده.

اما همه‌جای دنیا این‌قدر روی روال نیست. در اوکراین، رسانه‌های تخصصی این هفته از پدیده‌ای با عنوان «فلج‌شدن صادرات بخش آهن‌وفولاد» نوشتند: صادرات سنگ‌آهن این کشور در یک بازه هفت‌ماهه ۲۷ درصد افت کرده و تولید فولاد نورد هم ۸.۳ درصد پایین آمده؛ نه به‌خاطر کمبود تقاضای جهانی، که به‌خاطر بسته‌ماندن بخش بزرگی از مسیرهای دریایی این کشور در پی جنگ. تحلیلگران همان گزارش تأکید کرده‌اند که مسیرهای جایگزین ریلی و رودخانه‌ای، هرچقدر هم توسعه پیدا کنند، نمی‌توانند جایگزین کامل ظرفیت از‌دست‌رفته بندری باشند.

در گوشه دیگری از رادار، خبر کوچک‌تر اما نشان‌دهنده یک روند بزرگ‌تر: شرکت فولاد الجزایر (SNS) و باواستیل چین اعلام کردند در حوزه متالورژی سبز با هم همکاری می‌کنند؛ نشانه‌ای از اینکه چین دارد فناوری فولاد کم‌کربن خودش را، همزمان با فروش فولاد ارزان، به‌عنوان یک کالای صادراتی دیگر به آفریقا و خاورمیانه معرفی می‌کند.

و حالا نوبت خانه خودمان است. طبق آخرین آمار رسمی منتشرشده توسط انجمن جهانی فولاد، تولید فولاد خام ایران در ژانویه امسال با رشد ۱۵.۱ درصدی نسبت به سال قبل به ۲.۶ میلیون تن رسیده و ایران جایگاهش را به‌عنوان دهمین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان حفظ کرده؛ این درحالی است که تولید جهانی در همان ماه ۶.۵ درصد افت کرد و تولید چین -بزرگ‌ترین فولادساز جهان- با ۱۳.۹ درصد کاهش، بدترین عملکرد میان بازیگران اصلی را داشت. این رشد، در شرایطی ثبت شده که صنعت کشور همزمان با چالش‌های ساختاری همیشگی -از تحریم گرفته تا محدودیت‌های انرژی- دست‌وپنجه نرم می‌کند.

جمع‌بندی رادار امروز یک نکته مشترک بین دو گوشه دنیا را برجسته می‌کند: تجربه اوکراین نشان می‌دهد که حتی وقتی ظرفیت تولید داخلی سرپا بماند، بسته‌شدن مسیرهای دریایی به‌تنهایی می‌تواند صادرات یک کشور را فلج کند. این دقیقاً همان درسی است که برای صنعت فولاد ایران هم، با توجه به وضعیت کنونی مسیرهای دریایی منطقه، قابل‌تعمیم است: قوت تولید داخلی -همان‌طور که آمار اخیر ایران هم نشان می‌دهد- شرط لازم برای بقای صادراتی است، اما شرط کافی نیست؛ بدون تضمین پایداری مسیرهای انتقال کالا به بازارهای هدف، حتی قوی‌ترین رقم تولید هم نمی‌تواند به‌طور کامل به درآمد صادراتی واقعی تبدیل شود.