به گزارش فولادنامه؛ هفته‌ای که پشت سر گذاشتیم، یکی از آن هفته‌هایی بود که فولاد جهانی همزمان از چند جبهه فشار می‌گرفت؛ نه یک شوک واحد، بلکه ترکیبی از سیاست تجاری، رکود ساخت‌وساز در چین و چانه‌زنی‌های کارگری در آمریکا. اگر بخواهیم با یک جمله شروع کنیم: بازار این هفته به مرز میان حمایت‌گرایی و تقاضای واقعی حساس بود.

اروپا؛ دیواری که بلندتر شد

از اول ژوئیه، مقررات جدید ایمنی فولاد اتحادیه اروپا رسماً اجرایی شد. طبق این چارچوب که جایگزین سازوکار قبلی شده، سهمیه سالانه واردات بدون عوارض به حدود ۱۸.۳ میلیون تن کاهش یافته و تعرفه خارج از سهمیه به پنجاه درصد رسیده است؛ رقمی دو برابر سطح قبلی. کمیسیون اروپا این اقدام را واکنشی به مازاد ظرفیت مزمن جهانی توصیف کرده که به گفته این نهاد، بازارهای بین‌المللی را به‌طور جدی مخدوش کرده است.

نکته‌ای که تحلیلگران بازار روی آن انگشت می‌گذارند این است که قیمت ورق گرم در اروپای شمالی از پاییز گذشته تا کنون بیش از صد یورو در هر تن رشد کرده و بخشی از این رشد، پیش‌خور کردن همین تغییر مقرراتی بوده است. اما هشداری هم در میان است: تقاضای واقعی در ساخت‌وساز و خودروسازی اروپا همچنان ضعیف باقی مانده و همین ضعف، سقفی طبیعی روی توان تولیدکنندگان برای بالا بردن بیشتر قیمت‌ها گذاشته است. کمیسیون اروپا این اختیار را هم برای خود نگه داشته که اگر قیمت‌ها به سطحی برسد که رقابت‌پذیری صنایع پایین‌دستی را جدی تهدید کند، سهمیه‌ها را تعدیل کند.

بریتانیا؛ وقتی فولاد ملی می‌شود

در میانه همین هفته، دولت بریتانیا تصمیم گرفت بریتیش استیل، یکی از تولیدکنندگان یکپارچه فولاد این کشور را که سال‌ها با دشواری مالی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، به مالکیت عمومی درآورد. این تصمیم را باید در کنار روند گسترده‌تری خواند که این هفته در آفریقای جنوبی هم نمود پیدا کرد؛ جایی که سازمان تجارت جهانی از آغاز یک تحقیقات ایمنی تازه روی واردات فولاد سرد نورد شده به اتحادیه گمرکی جنوب آفریقا خبر داد. تصویر کلی روشن است: کشور به کشور، دولت‌ها دارند از مرزهای تجاری خود در برابر موج مازاد عرضه جهانی دفاع می‌کنند.

چین؛ فشار از پایین

در آن سوی ماجرا، چین همچنان داستان تقاضای کم‌رمق را روایت می‌کند. قیمت میلگرد در بورس فلزات شانگهای این هفته حوالی ۳۰۶۰ تا ۳۰۷۰ یوان در هر تن نوسان داشت؛ رقمی که با وجود اندکی بهبود ماهانه، هنوز نسبت به سال گذشته پایین‌تر است. ریشه این ضعف را باید در بخش مسکن جست‌وجو کرد: سرمایه‌گذاری در املاک در نیمه نخست سال نسبت به مدت مشابه سال قبل به‌طور قابل‌توجهی افت کرده و مساحت پروژه‌های تازه‌آغازشده نیز نزدیک به یک‌چهارم کاهش یافته است.

از آنجا که بخش ساخت‌وساز حدود یک‌سوم تقاضای فولاد چین و بیشتر خرید میلگرد را تشکیل می‌دهد، این رکود مستقیماً روی قیمت‌ها سنگینی می‌کند. گرمای شدید و بارش‌های پیاپی در بخش‌هایی از چین هم فعالیت عمرانی بیرون از سقف را کند کرده است. داده‌های صنعتی نشان می‌دهد نرخ بهره‌برداری از کوره‌های بلند در کارخانه‌های مورد بررسی به زیر نود درصد رسیده و سودآوری کارخانه‌ها هم تنزل کرده است. صادرات فولاد چین در نیمه اول سال نسبت به سال قبل کاهش داشته، رقمی که نشان می‌دهد حتی کانال صادراتی هم دیگر جذاب سابق را ندارد.

برخلاف چین، آمریکا این هفته سیگنال‌های نسبتاً مثبتی مخابره کرد. استیل داینامیکس (SDI) گزارش داد سود سه‌ماهه دومش با اتکا به قیمت‌های بالاتر فولاد و تقاضای سالم افزایش یافته است. در همین حال، شرکت یو.اس. استیل یک توافق کاری پنج‌ساله تازه به اتحادیه کارگران فولاد (USW) پیشنهاد داده و مذاکرات حضوری در این باره آغاز شده؛ در حالی که همین اتحادیه مذاکرات محلی جداگانه‌ای را هم با یو.اس. استیل و کلیولند-کلیفز کلید زده است. این‌همزمانی نشان می‌دهد بازار کار فولاد آمریکا در آستانه یک فصل تعیین‌کننده چانه‌زنی قرار دارد؛ نتیجه این مذاکرات می‌تواند مستقیماً روی هزینه تولید و رقابت‌پذیری صادراتی آمریکا در ماه‌های آینده اثر بگذارد.

قراضه؛ نبض پنهان بازار

بازار قراضه جهانی هم این هفته بی‌ثباتی خود را نشان داد. بر اساس گزارش انجمن بین‌المللی بازیافت (BIR)، تقاضای ترکیه به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان قراضه جهان تضعیف شده و همین موضوع نوسان را به کل بازار تزریق کرده است. وقتی قراضه بی‌ثبات می‌شود، فولادسازان کوره قوس الکتریکی -که سهم فزاینده‌ای از ظرفیت جهانی را تشکیل می‌دهند- اولین کسانی هستند که فشار هزینه را احساس می‌کنند.

جمع‌بندی: بازار روی چه لبه‌ای ایستاده؟

اگر بخواهیم حساسیت این هفته بازار فولاد را در یک تصویر خلاصه کنیم، باید بگوییم فولاد جهانی همزمان زیر دو نیرو کشیده می‌شود: از یک سو، موج حمایت‌گرایی تجاری -از اروپا تا بریتانیا و آفریقای جنوبی- که قیمت‌ها را در بازارهای محافظت‌شده بالا نگه می‌دارد، و از سوی دیگر، ضعف ساختاری تقاضا در چین که به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف‌کننده جهان، کف قیمت‌های جهانی را پایین می‌کشد.

آمریکا در این میان تصویری متفاوت و نسبتاً مقاوم‌تر ارائه می‌دهد، اما مذاکرات کارگری پیش رو می‌تواند این تعادل را هم تغییر دهد. در چنین شرایطی، مازاد ظرفیت جهانی -که برآوردها آن را تا سال ۲۰۲۷ به ۷۲۱ میلیون تن می‌رسانند- همچنان سایه‌ای است که روی هر تصمیم سیاستی و هر معامله تجاری بازار فولاد سنگینی می‌کند.