به گزارش فولادنامه؛ کوره فولاد این هفته هم روشن مانده، اما شعله‌اش را نه یک عامل، بلکه چهار جریان همزمان تغذیه می‌کند: نرخ دلار که هر روز صنعتگران را به محاسبه دوباره وامی‌دارد، بورس کالا که نبض واقعی معاملات فولاد کشور را نشان می‌دهد، سنگ‌آهن جهانی که هزینه تمام‌شده را از هزاران کیلومتر آن‌طرف‌تر شکل می‌دهد، و انرژی که همچنان ارزان‌ترین و در عین حال شکننده‌ترین مزیت تولید داخلی است. مرور این هفته را از همین چهار دریچه پی می‌گیریم.

دلار؛ سایه‌ای که از قیمت‌گذاری جدا نمی‌شود

بازار ارز در روزهای اخیر همچنان در فضایی پرنوسان حرکت کرده است. دلار آزاد که در روزهای پایانی تیرماه حوالی ۱۹۲ هزار تومان معامله می‌شد، در ابتدای مردادماه روندی صعودی به خود گرفت و نوسانات روزانه آن همچنان تابعی از تحولات سیاسی و دیپلماتیک منطقه‌ای است. برای تولیدکنندگان فولاد، این نوسان صرفاً یک عدد در تابلوی صرافی‌ها نیست؛ چون بخش مهمی از مواد اولیه، قطعات و تجهیزات این صنعت به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم ارزبر است، هر جهش در نرخ دلار بلافاصله در محاسبه بهای تمام‌شده شمش، میلگرد و ورق بازتاب پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، دلار نیمایی که مسیر تأمین مواد اولیه وارداتی صنایع پایین‌دستی را تعیین می‌کند، در سطحی پایین‌تر از دلار آزاد باقی مانده و همین فاصله، فشار مضاعفی بر برنامه‌ریزی قیمتی واحدهای فولادی وارد کرده است.

بورس کالا؛ فولاد همچنان لکوموتیو تالار صنعتی

نگاهی به آمار معاملات فیزیکی بورس کالا در هفته‌های اخیر نشان می‌دهد زنجیره فولاد بی‌رقیب‌ترین بازیگر تالار صنعتی است. در بازه اواسط تیرماه، شمش بلوم و میلگرد دو محصول پرفروش بازار بودند و میلگرد به‌تنهایی با بیش از هفت هزار میلیارد تومان ارزش معاملات، سهم قابل‌توجهی از کل داد و ستدهای فیزیکی را از آن خود کرد.

در روزهای معاملاتی اخیر نیز عرضه محصولات فولادی همچنان بر سایر کالاهای پایه سبقت گرفته؛ در یکی از روزهای پرحجم اخیر، تنها در تالار صنعتی بیش از سیصد هزار تن محصول فولادی شامل ورق، بلوم و بیلت، میلگرد، سیم فولادی و تیرآهن عرضه شد. میانگین وزنی قیمت میلگرد در معاملات اخیر نیز نوسانی نزولی نشان داده که می‌تواند نشانه‌ای از فروکش نسبی تقاضای فصلی ساخت‌وساز باشد. با این حال، حجم بالای عرضه شمش و ورق گواه آن است که چرخه تولید داخلی همچنان با شتاب قابل‌قبولی در جریان است.

سنگ‌آهن جهانی؛ بازگشت محتاطانه به بالای صد دلار

در بازارهای جهانی، سنگ‌آهن پس از افت شدید خردادماه که قیمت را تا ۹۹ دلار در هر تن به پایین‌ترین سطح از اوت ۲۰۲۴ رساند، در نیمه اول تیرماه بار دیگر از مرز روانی صد دلار عبور کرد و به حدود ۱۰۲ تا ۱۰۳ دلار در هر تن سی‌اف‌آر رسید. این بازگشت بیش از آنکه ناشی از تقویت واقعی تقاضا باشد، به نگرانی از اختلال در عرضه و افزایش ماهانه واردات چین مرتبط بود.

گزارش‌های اخیر از بازار نشان می‌دهد قیمت همچنان در محدوده نوسانی ۹۰ تا ۱۱۰ دلار باقی مانده و تحلیلگران آن را بازاری با «مازاد عرضه ملایم» توصیف می‌کنند؛ سه صادرکننده بزرگ جهان در مجموع نزدیک به نهصد و هفتاد میلیون تن در سال به بازار عرضه می‌کنند، در حالی‌که تقاضای دریابرد جهانی حدود یک و نیم میلیارد تن برآورد می‌شود.

کارخانه‌های فولاد چین همچنان زیر فشار هزینه بالای زغال‌سنگ کک‌شو و تقاضای فصلی ضعیف، تولید را محدود کرده‌اند و همین موضوع سایه سنگینی بر چشم‌انداز میان‌مدت قیمت سنگ‌آهن انداخته است. برای فولادسازان ایرانی که با نرخ ارز داخلی مواجه‌اند، این نوسان جهانی به معنای تغییر مداوم در معادله رقابت‌پذیری صادراتی و هزینه واردات کنسانتره است.

انرژی؛ آرامش نسبی گاز و برق در برابر تنش نفت

در جبهه انرژی، بازار گاز طبیعی آمریکا در تابستان امسال نسبتاً آرام مانده و طبق آخرین چشم‌انداز کوتاه‌مدت انرژی، میانگین قیمت هاب هنری برای امسال نزدیک به سه دلار و هفتاد سنت در هر میلیون بی‌تی‌یو پیش‌بینی شده که با احتساب تورم، پایین‌تر از میانگین یک دهه گذشته است. تولید رکوردی گاز در کنار ذخیره‌سازی بالاتر از میانگین پنج‌ساله، فشار صعودی بر قیمت را محدود کرده است. زغال‌سنگ حرارتی نیز پس از افت به پایین‌ترین سطح چهار ماهه در پایان خرداد، به دلیل اختلال در حمل‌ونقل زغال‌سنگ اندونزی و افزایش نگرانی از تنش‌های خاورمیانه، به حدود ۱۳۰ دلار در هر تن بازگشته است.

در سوی دیگر، بازار نفت طی هفته‌های اخیر تحت‌تأثیر مستقیم تحولات ایران و آمریکا بوده؛ گزارش‌های رسمی انرژی آمریکا از امضای یک تفاهم‌نامه میان دو کشور برای پایان تنش و بازگشایی تنگه هرمز خبر داده‌اند که پیش‌بینی می‌شود تولید نفت جهانی را تا پایان سال به سطح پیش از بحران بازگرداند. برای صنعت فولاد ایران که همچنان با یارانه انرژی داخلی مزیت رقابتی نسبی خود را در تولید آهن اسفنجی حفظ کرده، تحولات منطقه‌ای در بازار نفت و گاز جهانی بیش از آنکه اثر مستقیم قیمتی داشته باشد، از مسیر ریسک ژئوپلیتیک و ثبات صادرات بر تصمیم‌های سرمایه‌گذاری سایه می‌اندازد.

جمع‌بندی

تصویر این هفته از بازار فولاد ایران، تصویر یک صنعت در تقاطع چهار نیرو است: دلاری که مسیرش را از تحولات سیاسی می‌گیرد، بورس کالایی که با وجود نوسان قیمت میلگرد همچنان حجم بالای معاملات فولادی را حفظ کرده، سنگ‌آهن جهانی که با احتیاط به بالای صد دلار بازگشته اما در سایه مازاد عرضه نفس می‌کشد، و انرژی‌ای که در سطح جهانی نسبتاً آرام است اما ریسک منطقه‌ای همچنان بر آن سنگینی می‌کند. کوره روشن است؛ اما شعله آن، مثل همیشه، به چهار باد مختلف حساس مانده است.