به گزارش فولادنامه به نقل از ایراسین؛ در دهه‌های اخیر، صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی به یکی از مهم‌ترین ابزارهای تأمین رفاه دوران بازنشستگی در اقتصادهای پیشرفته تبدیل شده‌اند. این صندوق‌ها با هدف ایجاد درآمدی پایدار برای افراد پس از پایان دوران اشتغال، منابع مالی اعضا را در بازارهای سرمایه‌گذاری مدیریت کرده و از طریق بهره‌گیری از سازوکارهای شفاف و حرفه‌ای، امکان حفظ و افزایش ارزش دارایی‌ها را در بلندمدت فراهم می‌کنند. کارشناسان بازار سرمایه معتقدند توسعه این صندوق‌ها علاوه بر ارتقای امنیت مالی خانوارها، به تعمیق بازارهای مالی و تجهیز منابع برای سرمایه‌گذاری‌های مولد نیز کمک می‌کند.
در ایران نیز با فراهم شدن بسترهای قانونی از سوی بازار سرمایه، صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی به‌عنوان یکی از ابزارهای نوین مالی مورد توجه قرار گرفته‌اند. این صندوق‌ها با نظارت مستقیم نهادهای مالی و برخورداری از سازوکارهای شفاف گزارش‌دهی، امکان مشارکت کارکنان و کارفرمایان در یک برنامه بلندمدت سرمایه‌گذاری را فراهم می‌کنند؛ برنامه‌ای که هدف آن ارتقای کیفیت زندگی افراد در دوران بازنشستگی و کاهش دغدغه‌های معیشتی آینده است. فعالان این حوزه بر این باورند که گسترش چنین ابزارهایی می‌تواند نقش مؤثری در افزایش بهره‌وری نیروی انسانی، تقویت فرهنگ پس‌انداز و بهبود پایداری نظام بازنشستگی کشور ایفا کند.
در همین راستا، گفت‌وگوی پیش‌رو خبرنگار ایراسین با امیرحسین ارضا، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه توکا به بررسی ابعاد مختلف صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی، مزیت‌های این ابزار نوین مالی و تجربه شکل‌گیری و توسعه آن در مجموعه فولاد مبارکه اختصاص دارد؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از رویکردهای مهم شرکت‌های بزرگ برای حمایت از سرمایه انسانی و تأمین آینده مالی کارکنان تبدیل شده است.
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه توکا، با اشاره به اهمیت صندوق‌های بازنشستگی در نظام‌های اقتصادی جهان، اظهار کرد: صندوق‌های بازنشستگی از مهم‌ترین نهادهای مالی در کشورهای مختلف محسوب می‌شوند؛ چراکه افراد پس از سال‌ها فعالیت و اشتغال، انتظار دارند در دوران بازنشستگی از سطح مناسبی از درآمد و رفاه برخوردار باشند و دغدغه‌های معیشتی کمتری داشته باشند.
وی با بیان اینکه در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، افراد امکان انتخاب صندوق بازنشستگی مورد نظر خود را دارند، افزود: در ایران ساختار صندوق‌های بازنشستگی عمدتاً مبتنی بر نظام‌های اجباری است و افراد بر اساس محل اشتغال خود تحت پوشش صندوق‌های مشخصی قرار می‌گیرند. به‌عنوان مثال، کارکنان دولت تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری هستند و بخش عمده شاغلان بخش خصوصی نیز از خدمات سازمان تأمین اجتماعی بهره‌مند می‌شوند. در کنار این صندوق‌ها، برخی نهادها و سازمان‌های خاص نیز صندوق‌های اختصاصی خود را دارند.
ظرفیت قانونی برای ایجاد صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه توکا با اشاره به ظرفیت‌های ایجادشده در قانون بازار اوراق بهادار گفت: طی سال‌های گذشته امکان تشکیل صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی در کشور فراهم شده است. فلسفه این صندوق‌ها آن است که افراد علاوه بر برخورداری از مزایای صندوق‌های بازنشستگی اصلی، بخشی از منابع مالی خود را در قالب یک صندوق سرمایه‌گذاری تخصصی و تحت نظارت بازار سرمایه ذخیره و سرمایه‌گذاری کنند تا در دوران بازنشستگی از منافع آن بهره‌مند شوند.
ارضاء ادامه داد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این صندوق‌ها، شفافیت کامل عملکرد آن‌هاست. تمامی فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، صورت‌های مالی، ارزش دارایی‌ها و بازدهی صندوق‌ها تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار قرار دارد و اعضا به‌صورت مستمر از وضعیت سرمایه‌گذاری و ارزش دارایی‌های خود مطلع می‌شوند.
تجربه موفق فولاد مبارکه در حوزه بازنشستگی تکمیلی
وی با اشاره به تجربه گروه فولاد مبارکه در این حوزه تصریح کرد: خوشبختانه با نگاه آینده‌نگرانه و تدبیر مدیران فولاد مبارکه، صندوق بازنشستگی تکمیلی کارکنان این مجموعه با عنوان «صندوق سرمایه‌گذاری بازنشستگی تکمیلی آتیه فولاد» از سال‌های گذشته راه‌اندازی شده و امروز به‌عنوان یکی از نمونه‌های موفق این حوزه فعالیت می‌کند.
به گفته ارضاء، در این صندوق بخشی از منابع توسط کارکنان و بخشی نیز از سوی شرکت فولاد مبارکه تأمین می‌شود. به عبارت دیگر، کارفرما به همان میزان مشارکت کارکنان، منابع مالی به صندوق تزریق می‌کند که این موضوع مزیتی قابل توجه برای اعضا به شمار می‌رود و عملاً بازدهی سرمایه‌گذاری آنان را از همان ابتدای مسیر افزایش می‌دهد.

سرمایه‌گذاری حرفه‌ای برای آینده کارکنان
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه توکا با تشریح نحوه فعالیت این صندوق گفت: منابع تجمیع‌شده در فرصت‌های متنوع سرمایه‌گذاری بازار سرمایه از جمله سهام، اوراق بهادار و سایر ابزارهای مالی سرمایه‌گذاری می‌شود. اعضای صندوق دارای واحدهای سرمایه‌گذاری مشخص هستند و ارزش دارایی آن‌ها به‌صورت شفاف و مستمر قابل مشاهده است. در نهایت نیز منافع حاصل از این سرمایه‌گذاری‌ها در دوران بازنشستگی به اعضا تعلق می‌گیرد.
وی افزود: یکی از مهم‌ترین مزایای این صندوق‌ها، ایجاد فرهنگ پس‌انداز بلندمدت و تدریجی است. افراد با اختصاص بخشی از درآمد ماهانه خود می‌توانند به مرور زمان سرمایه قابل توجهی برای دوران بازنشستگی ایجاد کنند؛ سرمایه‌ای که علاوه بر حفظ ارزش دارایی، امکان بهره‌مندی از بازدهی بازار سرمایه را نیز فراهم می‌کند.
پوشش بخشی از آثار تورم با سرمایه‌گذاری بلندمدت
ارضاء با اشاره به شرایط اقتصادی کشور خاطرنشان کرد: در اقتصادی که با نرخ‌های بالای تورم مواجه است، اتکا صرف به ابزارهای سنتی پس‌انداز نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای بلندمدت افراد باشد. صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی این امکان را فراهم می‌کنند که منابع مالی افراد در بازارهای مولد و سودآور سرمایه‌گذاری شود و بخشی از آثار تورم بر قدرت خرید آنان جبران شود.
وی تأکید کرد: هرچند بازار سرمایه همانند هر بازار دیگری با فراز و نشیب همراه است، اما در افق‌های بلندمدت می‌تواند بازدهی مناسبی برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند و به حفظ ارزش دارایی‌های آنان کمک کند.
مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری توسعه توکا شفافیت را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی دانست و گفت: اعضای صندوق به‌طور دقیق می‌دانند منابع آن‌ها در چه حوزه‌هایی سرمایه‌گذاری شده، ارزش دارایی‌هایشان چقدر است و عملکرد صندوق چگونه بوده است. انتشار مستمر صورت‌های مالی، نظارت حسابرسان مستقل و الزامات نظارتی سازمان بورس موجب شده این صندوق‌ها از بالاترین سطح شفافیت برخوردار باشند.
آمادگی برای توسعه خدمات در سطح گروه فولاد مبارکه
ارضاء با اشاره به ظرفیت توسعه این صندوق در سطح گروه فولاد مبارکه اظهار کرد: در حال حاضر علاوه بر فولاد مبارکه، چند شرکت دیگر از مجموعه گروه نیز برای پیوستن به این صندوق درخواست داده‌اند و از مزایای آن بهره‌مند می‌شوند. با توجه به گستردگی فعالیت‌های گروه فولاد مبارکه و تعداد بالای کارکنان شرکت‌های تابعه، این آمادگی وجود دارد که سایر شرکت‌های بزرگ گروه نیز به این سازوکار بپیوندند و از مزایای آن برای ارتقای رفاه و امنیت مالی کارکنان خود استفاده کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی می‌توانند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای حمایت مالی از کارکنان در دوران بازنشستگی تبدیل شوند و در عین حال فرهنگ سرمایه‌گذاری بلندمدت، پس‌انداز و برنامه‌ریزی مالی را در میان نیروی انسانی سازمان‌ها تقویت کنند.