به گزارش فولادنامه به نقل از آهن آنلاین؛ سقوط قیمت میلگرد به کف یک‌ماهه در روزهای ابتدایی خرداد ۱۴۰۵، بار دیگر توجه فعالان بازار آهن آلات را به شرایط شکننده تقاضا و فضای انتظاری حاکم بر اقتصاد جلب کرده است. بازاری که تا کمتر از یک ماه قبل تحت‌تاثیر انتظارات تورمی، نوسانات ارزی و تحرکات مقطعی خریداران در مسیر رشد قرار داشت، اکنون با کاهش محسوس حجم معاملات و عقب‌نشینی قیمت‌ها مواجه شده است. افت نرخ میلگرد در شرایطی رخ داده که بسیاری از پروژه‌های ساختمانی و عمرانی همچنان در وضعیت رکودی قرار دارند و خریداران بزرگ ترجیح داده‌اند تصمیمات خرید خود را به زمان دیگری موکول کنند.
عقب‌نشینی بازار از قله اردیبهشت
بررسی روند قیمت میلگرد در یک ماه گذشته نشان می‌دهد بازار پس از ثبت اوج‌های قیمتی در نیمه اردیبهشت، به تدریج وارد فاز اصلاحی شده است. این اصلاح قیمتی اکنون به جایی رسیده که برخی محصولات پرمصرف عملاً به نرخ‌های یک ماه قبل بازگشته‌اند. میلگرد سایز ۱۴ میانه نمونه‌ای روشن از این وضعیت است؛ محصولی که در بازه ۳۰ روزه توانسته بود تا سطح ۶۶ هزار تومان رشد کند اما اکنون در محدوده ۶۲ هزار و ۲۰۰ تومان معامله می‌شود. نکته مهم آنجاست که این محصول تا هفته سوم اردیبهشت همچنان در سقف قیمتی خود قرار داشت اما از ۲۶ اردیبهشت روند نزولی آغاز شد و تا امروز ادامه یافته است.
همین الگو در میلگرد اصفهان نیز مشاهده می‌شود. میلگرد سایز ۱۴ این شرکت در ۱۵ اردیبهشت به نرخ ۷۲ هزار و ۲۰۰ تومان رسیده بود اما پس از ۲۲ اردیبهشت مسیر کاهشی در پیش گرفت و اکنون در کانال ۶۴ هزار و ۷۰۰ تومان قرار دارد. کاهش همزمان قیمت در کارخانه‌های مختلف نشان می‌دهد افت اخیر تنها به سیاست فروش یک کارخانه محدود نیست، بلکه کل بازار تحت‌تاثیر عوامل بنیادی در مسیر اصلاح قرار گرفته است.
تقاضایی که به خواب رفته است
اصلی‌ترین عامل فشار بر بازار را باید در سمت تقاضا جست‌وجو کرد. برخلاف سال‌هایی که با آغاز فصل ساخت‌وساز، بازار آهن آلات شاهد افزایش حجم معاملات بود، امسال شرایط متفاوتی رقم خورده است. بسیاری از پروژه‌های ساختمانی به‌دلیل محدودیت نقدینگی، افزایش هزینه‌های اجرایی و ابهام نسبت به آینده اقتصاد کشور، با سرعتی کمتر از انتظار پیش می‌روند. در چنین فضایی، خریداران عمده ترجیح می‌دهند خریدهای خود را به تعویق بیندازند.
این وضعیت باعث شده حجم قابل‌توجهی از کالا در انبارها باقی بماند و فروشندگان برای جذب مشتری ناچار به تعدیل قیمت‌ها شوند. از سوی‌دیگر، پروژه‌های عمرانی دولتی نیز هنوز نتوانسته‌اند نقش محرک تقاضا را ایفا کنند. تأخیر در تخصیص بودجه و کندی اجرای برخی طرح‌ها موجب شده بخشی از تقاضای مورد انتظار بازار محقق نشود.
نتیجه این شرایط، کاهش محسوس گردش نقدینگی در بازار آهن آلات است؛ موضوعی که نه‌تنها بر قیمت میلگرد بلکه بر سایر محصولات فولادی نیز تأثیر گذاشته است. حتی در برخی مبادی فروش، فعالان بازار از کاهش استعلام‌های خرید و افت چشمگیر معاملات روزانه خبر می‌دهند؛ نشانه‌ای که معمولاً در دوره‌های رکودی مشاهده می‌شود.
سایه سیاست بر معاملات فولادی
عامل مهم دیگری که روند نزولی بازار را تشدید کرده، فضای انتظاری ناشی از تحولات سیاسی و اقتصادی است. تجربه سال‌های گذشته نشان داده بازار فولاد ایران حساسیت بالایی نسبت به اخبار سیاسی دارد و هرگونه سیگنال مثبت یا منفی می‌تواند رفتار معامله‌گران را تغییر دهد. در هفته‌های اخیر نیز انتشار اخبار مرتبط با تحولات منطقه‌ای، گمانه‌زنی‌ها درباره روند مذاکرات و همچنین چشم‌انداز سیاست‌های اقتصادی دولت، فضای احتیاطی گسترده‌ای در میان خریداران ایجاد کرده است.
در چنین شرایطی بسیاری از فعالان بازار ترجیح می‌دهند از انجام خریدهای سنگین خودداری کنند و منتظر روشن‌تر شدن مسیر اقتصاد بمانند. این رفتار باعث کاهش هیجان خرید و افت تدریجی قیمت‌ها شده است. نکته قابل‌توجه اینکه ثبات نسبی نرخ ارز نیز برخلاف دوره‌های قبل نتوانسته نقش محرک را برای بازار ایفا کند. در واقع کاهش انتظارات تورمی موجب شده حتی ثبات ارزی نیز به افزایش تقاضا منجر نشود. از سوی‌دیگر، بازارهای موازی نیز جذابیت چندانی برای سرمایه‌گذاران نداشته‌اند و همین موضوع باعث شده سرمایه‌های سرگردان فعلاً از بازار فولاد فاصله بگیرند. مجموعه این عوامل فضای کم‌رمقی را رقم زده که اثر آن به وضوح در روند نزولی قیمت میلگرد مشاهده می‌شود.

اصلاح موقت یا آغاز یک مسیر طولانی؟
اگرچه افت اخیر قیمت‌ میلگرد نگرانی‌هایی را میان تولیدکنندگان و توزیع‌کنندگان ایجاد کرده، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند بازار هنوز وارد یک بحران ساختاری نشده است. عرضه شمش و محصولات فولادی در بورس کالا همچنان در وضعیت نسبتاً متعادلی قرار دارد و تولیدکنندگان نیز با وجود چالش‌هایی مانند محدودیت انرژی، کاهش جدی تولید را تجربه نکرده‌اند.
در واقع آنچه امروز مشاهده می‌شود بیشتر یک اصلاح ناشی از ضعف تقاضا و احتیاط خریداران است تا یک سقوط بنیادین. همین مسئله سبب شده برخی مصرف‌کنندگان نهایی، شرایط فعلی را فرصتی مناسب برای تأمین نیازهای خود تلقی کنند. نکته جالب اینکه کاهش قیمت در برخی حلقه‌های زنجیره فولاد بر سایر بازارها نیز اثر گذاشته و حتی در برخی مقاطع، روند قیمت لوله نیز تحت‌تاثیر فضای رکودی بازار فولاد قرار گرفته است.
بااین‌حال ادامه مسیر بازار به چند متغیر کلیدی وابسته خواهد بود. نخست، وضعیت پروژه‌های عمرانی و ساختمانی در ماه‌های آینده است که می‌تواند تقاضای جدیدی وارد بازار کند. دوم، تحولات سیاسی و اقتصادی است که همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در تصمیم‌گیری فعالان بازار دارد. سوم نیز شرایط تولید در فصل گرم سال و احتمال محدودیت‌های انرژی است که ممکن است بر میزان عرضه اثر بگذارد.