به گزارش فولادنامه، تغییر الگوی رقابت در صنعت فولاد جهان، اهمیت عواملی مانند بهره‌وری، فناوری، مصرف انرژی، شدت انتشار کربن و ارزش افزوده محصولات را بیش از گذشته پررنگ کرده است؛ روندی که به گفته علی رسولیان، مدیرعامل فولاد سنگان، مسیر آینده صنعت فولاد ایران را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
رسولیان با اشاره به تثبیت فناوری‌های نوین و گسترش انقلاب صنعتی چهارم، اظهار کرد: فولاد همچنان یکی از شاخص‌های مهم صنعتی‌شدن، توسعه زیرساخت و قدرت اقتصادی کشورهاست، اما معیارهای رقابت در این صنعت در حال تغییر است.
به گفته وی، در شرایط جدید، میزان تولید به‌تنهایی تعیین‌کننده جایگاه فولادسازان نیست و استفاده از فناوری برای افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت محصولات و توسعه بازارهای فروش اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

رشد محدود تقاضا و تغییر جغرافیای بازار فولاد
بررسی روند بازار جهانی نشان می‌دهد صنعت فولاد وارد دوره‌ای شده که رشد تقاضا با سرعت گذشته دنبال نمی‌شود. بر اساس برآوردهای مطرح‌شده در این یادداشت، تقاضای جهانی فولاد در سال ۲۰۲۶ حدود یک میلیارد و ۷۲۴ میلیون تن و در سال ۲۰۲۷ حدود یک میلیارد و ۷۶۲ میلیون تن خواهد بود که به ترتیب رشد ۰.۳ و ۲.۲ درصدی را نشان می‌دهد.
در این میان، هند به یکی از مهم‌ترین کانون‌های رشد بازار فولاد تبدیل شده است. بر اساس پیش‌بینی انجمن جهانی فولاد، رشد تقاضای فولاد هند در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ به ترتیب ۷.۴ و ۹.۲ درصد برآورد شده است. این روند نشان می‌دهد بخش مهمی از رشد آینده صنعت فولاد در اقتصادهای آسیایی و در حال توسعه متمرکز خواهد شد.
چین نیز همچنان یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی فولاد است و تغییرات ساختاری در این کشور می‌تواند بر توازن بازار جهانی اثرگذار باشد. تولید فولاد خام چین در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۶۰.۸ میلیون تن اعلام شده است.

مزیت ایران در زنجیره احیای مستقیم
رسولیان در بخش دیگری از این یادداشت به ظرفیت‌های ایران در زنجیره فولاد اشاره کرده و فناوری احیای مستقیم، دسترسی به منابع سنگ‌آهن و گاز طبیعی را از مزیت‌های مهم کشور دانسته است.
بر اساس داده‌های مورد اشاره در یادداشت، تولید آهن اسفنجی ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۷.۲ میلیون تن بوده و کشور همچنان یکی از بازیگران مهم زنجیره تولید آهن اسفنجی در جهان محسوب می‌شود.
با این حال، در شرایط جدید بازار، استفاده مؤثر از این مزیت‌ها نیازمند تمرکز بیشتر بر بهره‌وری و حرکت به سمت تولید محصولاتی با ارزش افزوده بالاتر است.

فولاد کم‌کربن و فناوری؛ مسیر رقابت آینده
مدیرعامل فولاد سنگان با تأکید بر تغییر معیارهای رقابت در صنعت فولاد، حرکت به سمت تولید کم‌کربن، بهینه‌سازی مصرف انرژی، هوشمندسازی و توسعه محصولات کیفی و تخصصی را از مسیرهای مهم آینده این صنعت عنوان کرده است.
بر همین اساس، توسعه زنجیره معدن تا محصول نهایی، کاهش شدت مصرف انرژی، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه حمل‌ونقل ریلی، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های کاهش کربن و هوشمندسازی می‌تواند در افزایش رقابت‌پذیری صنعت فولاد نقش داشته باشد.
در این چارچوب، مزیت رقابتی فولاد ایران می‌تواند از اتکا به ظرفیت تولید به سمت ترکیبی از انرژی پایدار، بهره‌وری بالاتر، فناوری، محصولات با ارزش افزوده و فولاد کم‌کربن حرکت کند.
رسولیان در جمع‌بندی دیدگاه خود، آینده بازار جهانی فولاد را دوره‌ای با رشد حجمی محدود و رقابت کیفی بیشتر توصیف کرده است؛ شرایطی که در آن، توانایی فولادسازان برای تولید محصولات رقابتی، کم‌کربن و با ارزش افزوده بالاتر، اهمیت بیشتری در تعیین جایگاه آنها در بازار خواهد داشت.


منبع: تجارت، معدن و فولاد