به گزارش فولادنامه؛ بازار فولاد موریتانی در سال ۲۰۲۶ همچنان کوچک و کاملاً وابسته به واردات است، اما توسعه زیرساختهای انرژی، پروژههای گازی، حملونقل ریلی و سرمایهگذاریهای معدنی میتواند چشمانداز این بازار را در سالهای آینده تغییر دهد. برآوردها نشان میدهد تقاضای فولاد این کشور در سال جاری حدود ۱۰۰ هزار تن خواهد بود؛ با این حال، ورود پروژههای بزرگ انرژی بادی و خورشیدی میتواند فروش محصولات فولادی را به سطوح جدیدی برساند.
موریتانی در حال حاضر تولید داخلی فولاد نوردشده ندارد و نیاز خود به محصولات فولادی را از طریق واردات تأمین میکند. بخش عمده این واردات از بنادر نوآکشوت و نواذیبو وارد کشور میشود و ساختوساز، پروژههای عمرانی و صنعت معدن، مهمترین بخشهای مصرفکننده فولاد هستند.
محصولات نوردشده پایه، بخش عمده حجم فیزیکی واردات را تشکیل میدهند، در حالی که از نظر ارزش مالی، لولههای باکیفیت و ریلهای مورد استفاده در بخشهای گاز و معدن سهم قابلتوجهی دارند.
چین و اروپا؛ تأمینکنندگان اصلی
تولیدکنندگان چینی به دلیل قیمتهای رقابتی و انعطافپذیری در تأمین، سهم بالایی از بازار فولاد موریتانی دارند و حدود ۳۵ درصد واردات فولاد این کشور از چین تأمین میشود. اتحادیه اروپا نیز حدود ۳۵ درصد بازار واردات فولاد موریتانی را در اختیار دارد و فرانسه، اسپانیا و بلژیک مهمترین تأمینکنندگان اروپایی هستند.
ترکیه، مراکش و سنگال نیز در تأمین فولادهای ساختمانی، مشهای فولادی و محصولات نورد سبک نقش دارند.
ساختوساز و زیرساخت؛ پایه تقاضای فولاد
ساختوساز همچنان بزرگترین مصرفکننده فولاد در موریتانی است و ساختوساز مسکونی بیشترین سهم را در این بخش دارد. بر اساس برآورد کارشناسان، بخش ساختوساز حدود ۵ تا ۷ درصد تولید ناخالص داخلی موریتانی را تشکیل میدهد.
در بخش زیرساخت نیز توسعه بنادر از پروژههای مهم سالهای اخیر بوده است. در بندر نواذیبو، عملیات لایروبی و تعریض کانال دسترسی به طول ۲۵ کیلومتر انجام شد و ظرفیت پذیرش کشتیهای فلهبر از حدود ۱۵۰ هزار تن به ۲۳۰ هزار تن وزن مرده افزایش یافت.
در بندر نوآکشوت نیز ظرفیت جابهجایی و انتقال کالا افزایش یافته و کانال دسترسی و حوضچه بندر تا عمق ۱۵.۷ متر لایروبی شده است. ارزش این پروژه حدود ۲۸۰ میلیون یورو اعلام شده است.
راهآهن؛ ستون فقرات صنعت معدن
خط راهآهن زورات ـ نواذیبو به طول ۷۰۴ کیلومتر، یکی از عوامل اصلی حفظ تقاضای فولاد در موریتانی است. این خط، معادن سنگآهن را به پایانههای صادراتی در سواحل متصل میکند و نقش حیاتی در صنعت معدن کشور دارد.
به دلیل هزینه بالای احداث خط دوم، تمرکز فعلی بر نوسازی مسیر موجود، افزایش تعداد خطوط عبوری و فراهم کردن امکان استفاده از قطارهای سنگینتر است.
قطارهای باری موریتانی معمولاً از سه تا چهار لوکوموتیو دیزلی و ۲۰۰ تا ۳۰۰ واگن سنگآهن تشکیل میشوند و طول آنها به ۲.۵ تا ۳ کیلومتر میرسد. استهلاک بالای خط در شرایط سخت آبوهوایی، موجب تداوم عملیات تعمیر و تعویض ریل شده است.
شرکت دولتی سنگآهن موریتانی، SNIM، نیز بهطور منظم برای خرید ریل و تجهیزات ریلی مناقصه برگزار میکند. برآورد میشود حجم سالانه خرید ریل و تجهیزات ریلی این شرکت حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تن باشد.
پروژههای گازی؛ محرک دیگر بازار
پروژه گازی GTA یکی از مهمترین عوامل رشد تقاضای فولاد موریتانی در فاصله سالهای ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ بود. اجرای زیرساختهای خطوط لوله، واحد شناور تولید، ذخیرهسازی و تخلیه و تأسیسات شناور مایعسازی گاز، به مقادیر قابلتوجهی لوله و سازههای فولادی نیاز داشت.
پروژه GTA در سال ۲۰۲۵ به ظرفیت هدفگذاریشده ۲.۷ میلیون تن LNG در سال رسید.
در ادامه، پروژه Banda & Tevet نیز میتواند به یکی از محرکهای جدید بازار تبدیل شود. ارزش کل این پروژه حدود ۱.۴ میلیارد دلار برآورد شده که حدود ۴۰۰ میلیون دلار آن به زیرساختهای جانبی اختصاص خواهد یافت. اجرای این بخش به حداقل ۴۰ هزار تن فولاد نوردشده باکیفیت نیاز خواهد داشت.
انرژی بادی؛ متغیر مهم آینده بازار فولاد
با وجود نقش پروژههای گازی و معدنی، انرژی بادی و خورشیدی میتواند مهمترین محرک بلندمدت تقاضای فولاد موریتانی باشد.
این کشور به دلیل برخورداری از بادهای شدید و تقریباً دائمی در امتداد سواحل اقیانوس اطلس و مناطق صحرایی، ظرفیت بالایی برای توسعه انرژی بادی دارد. با این حال، مجموع ظرفیت دو مزرعه بادی فعال موریتانی تنها حدود ۱۳۲.۴ مگاوات است و ضعف شبکه برق یکی از موانع اصلی توسعه این صنعت به شمار میرود.
در پایان سال ۲۰۲۵، دولت موریتانی با کنسرسیوم Istithmar West Africa قراردادی برای احداث یک مزرعه بادی ۶۰ مگاواتی، نیروگاه خورشیدی ۱۶۰ مگاواتی و سامانه ذخیرهسازی انرژی با ظرفیت ۳۷۰ مگاواتساعت امضا کرد. انتظار میرود این مجموعه تا پایان سال ۲۰۲۶ وارد مدار شود.
خط انتقال ۶۰۰ کیلومتری
یکی دیگر از پروژههای مهم انرژی، احداث خط انتقال برق ۲۲۵ کیلوولت میان نوآکشوت و کیفه است. طول نهایی این خط به ۶۰۰ کیلومتر خواهد رسید و نیروگاههای بادی و خورشیدی جدید به آن متصل خواهند شد.
شرکت SOMELEC در اوایل اوت اعلام کرد که نخستین ۱۸۴ کیلومتر این خط اجرا شده است.
احداث این خط به مقادیر قابلتوجهی فولاد، از جمله مقاطع گالوانیزه، ورق فولادی، آرماتور و سازههای فولادی پستهای انتقال نیاز دارد. برآورد میشود طی دو تا سه سال حدود ۱۲ هزار تن فولاد نهایی برای این پروژه مصرف شود؛ رقمی که برای بازار کوچک فولاد موریتانی قابلتوجه است.
در صورت توسعه این خط تا مرز مالی، طول آن به ۱,۳۷۳ کیلومتر خواهد رسید و هزینه کل پروژه حدود ۸۸۸ میلیون دلار برآورد شده است.
سه ابرپروژه انرژی در راه است
موریتانی سه پروژه بزرگ دیگر در حوزه انرژیهای بادی و خورشیدی را نیز در دستور کار دارد.
پروژه AMAN شامل احداث یک مزرعه بادی ۱۸ گیگاواتی در شمال موریتانی و نیروگاههای خورشیدی مرتبط است. ارزش این پروژه حدود ۴۰ میلیارد دلار برآورد شده و شرکت CWP Global مجری آن است.
پروژه Nour نیز یک مجموعه انرژی بادی و خورشیدی با ظرفیت مجموع ۱۰ گیگاوات است که مطالعات امکانسنجی اولیه آن به پایان رسیده و شرکت Chariot Energy اجرای آن را دنبال میکند.
پروژه MGA شامل احداث نیروگاه بادی و خورشیدی با ظرفیت ۵۵۰ مگاوات در نزدیکی بندر نوآکشوت است. ارزش این پروژه حدود ۱.۵ میلیارد دلار برآورد شده و قرار است نخستین مرحله آن در سال ۲۰۳۰ به بهرهبرداری برسد.
تقاضای ۱۰۰ هزار تنی؛ اما با ارزش بالاتر
با تکمیل پروژه GTA، انتظار نمیرود حجم فیزیکی فروش فولاد در سال ۲۰۲۶ افزایش قابلتوجهی داشته باشد، چراکه بخش عمده نیاز فولادی این پروژه در سالهای گذشته تأمین شده است. برآوردها نشان میدهد تقاضای فولاد نهایی موریتانی در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰۰ هزار تن باقی خواهد ماند.
با این حال، ارزش مالی بازار میتواند افزایش یابد و به حدود ۶۲ میلیون دلار برسد. رشد قیمت محصولات فولادی با ارزش افزوده بالاتر، بهویژه لوله و ریل، از عوامل اصلی این افزایش خواهد بود.
بازار فولاد موریتانی در مقایسه با بازارهای بزرگ آفریقا همچنان کوچک است و ضعف منابع مالی دولت، محدودیت زیرساختها و نبود تولید داخلی از موانع اصلی توسعه آن محسوب میشوند.
با این حال، ترکیب معادن سنگآهن، پروژههای گازی، توسعه بنادر، نوسازی راهآهن و ظرفیت بالای انرژیهای بادی و خورشیدی، چشمانداز متفاوتی را برای این بازار ترسیم کرده است.
در این میان، انرژیهای تجدیدپذیر میتواند مهمترین متغیر تحولآفرین باشد. احداث خطوط انتقال، دکلها، پستهای برق، توربینهای بادی، نیروگاههای خورشیدی و زیرساختهای ذخیرهسازی همگی به فولاد نیاز دارند. بنابراین، در صورت ورود پروژههای بزرگ انرژی بادی و خورشیدی موریتانی به مرحله اجرا، بازار فولاد این کشور میتواند از یک بازار کوچک و صرفاً وارداتی، به بازاری با ظرفیت رشد بیشتر در غرب آفریقا تبدیل شود.
منبع: ایراسین
مطالب مرتبط


