به گزارش فولادنامه؛ فروآلیاژها ترکیباتی از آهن و یک یا چند عنصر آلیاژی مانند منگنز، سیلیسیم، کروم، نیکل و مولیبدن هستند که برای اصلاح ترکیب شیمیایی و بهبود خواص فولاد به کار می‌روند. فرومنگنز، فروسیلیس و فروکروم از مهم‌ترین محصولات این گروه به شمار می‌روند.
به گزارش سازمان زمین‌شناسی آمریکا، فروآلیاژها یکی از مواد اولیه مهم در صنعت فولاد هستند و تقاضای آن‌ها با تولید فولادهای کربنی، کم‌آلیاژ، زنگ‌نزن و محصولات با ارزش افزوده بالا ارتباط مستقیم دارد. فرومنگنز و سیلیکومنگنز که از سنگ منگنز تولید می‌شوند، علاوه بر افزایش استحکام فولاد، در کنترل گوگرد و اکسیژن‌زدایی مذاب نقش دارند. فروکروم نیز عنصر اصلی تولید فولاد زنگ‌نزن است و مقاومت محصول نهایی در برابر خوردگی را افزایش می‌دهد.
نقش این مواد زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که صنایع مختلف از خودرو و انرژی تا تجهیزات صنعتی، به فولادهایی با خواص مهندسی مشخص نیاز دارند؛ محصولاتی که تولید آن‌ها بدون استفاده از عناصر آلیاژی امکان‌پذیر نیست.
زنجیره جهانی فروآلیاژها در اختیار قطب‌های معدنی
تولید فروآلیاژها به دلیل وابستگی مستقیم به ذخایر معدنی و انرژی، در چند منطقه جهان متمرکز شده است. کشورهایی که همزمان از منابع معدنی و ظرفیت فرآوری برخوردار هستند، سهم بیشتری از این بازار را در اختیار دارند.
بر اساس داده‌های USGS، آفریقای جنوبی، استرالیا و گابن از تولیدکنندگان اصلی سنگ منگنز جهان هستند. در مقابل، چین با تکیه بر ظرفیت بالای فرآوری و واردات مواد اولیه، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان فروآلیاژهای منگنز و سیلیس در جهان محسوب می‌شود. همچنین آفریقای جنوبی و قزاقستان در زنجیره تأمین کرومیت و فروکروم جایگاه مهمی دارند.
تمرکز تولید مواد اولیه در چند کشور محدود، ریسک‌های جدیدی برای صنایع فولادی ایجاد کرده است. تغییرات قیمت انرژی، محدودیت‌های صادراتی، سیاست‌های زیست‌محیطی و نوسانات بازار مواد معدنی می‌توانند مستقیما بر هزینه و امنیت تأمین فروآلیاژها اثرگذار باشند.
فولاد سبز؛ نیازمند زنجیره پایدار مواد آلیاژی
حرکت صنعت فولاد به سمت کاهش انتشار کربن، ساختار این صنعت را در سال‌های آینده تغییر خواهد داد. اگرچه بخش زیادی از برنامه‌های فولاد سبز بر توسعه فناوری‌هایی مانند احیای مستقیم مبتنی بر هیدروژن، افزایش مصرف قراضه و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی متمرکز است، اما تولید فولادهای پیشرفته همچنان به عناصر آلیاژی نیاز دارد.
به نقل از آژانس بین‌المللی انرژی، توسعه فناوری‌های انرژی پاک موجب افزایش تقاضا برای مواد معدنی راهبردی شده است. این روند، نیاز صنایع مختلف به مواد اولیه معدنی با ارزش افزوده بالا را افزایش می‌دهد و اهمیت زنجیره‌های تأمین پایدار را بیشتر می‌کند.
در همین حال، صنعت فروآلیاژ نیز با چالش کاهش انتشار کربن مواجه است؛ زیرا تولید این مواد به فرآیندهای حرارتی و مصرف قابل توجه انرژی وابسته است. بنابراین آینده این صنعت به دو عامل دسترسی پایدار به مواد معدنی و حرکت به سمت تولید کم‌کربن وابسته خواهد بود.
ایران؛ ظرفیت معدنی موجود و زنجیره‌ای که نیازمند تکمیل است
ایران به عنوان یکی از تولیدکنندگان بزرگ فولاد جهان، مصرف‌کننده مهم فروآلیاژها است. کشور از ذخایر معدنی مانند منگنز، کرومیت و سیلیس برخوردار است، اما توسعه این بخش نیازمند اتصال مؤثرتر میان معدن، فرآوری و صنایع فولادی است.
به گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، حرکت از خام‌فروشی به سمت افزایش ارزش افزوده و تکمیل زنجیره تولید، یکی از محورهای توسعه صنایع معدنی کشور است. با این حال، زنجیره فروآلیاژ در ایران همچنان با چالش‌هایی مانند توسعه محدود ظرفیت‌های فرآوری، نیاز به سرمایه‌گذاری در اکتشاف مواد معدنی آلیاژی و فاصله میان ظرفیت‌های معدنی و صنایع پایین‌دستی مواجه است.
تمرکز سرمایه‌گذاری‌ها در زنجیره فولاد ایران طی سال‌های گذشته بیشتر بر توسعه سنگ‌آهن، کنسانتره، گندله و تولید فولاد بوده است؛ در حالی که حرکت به سمت تولید محصولات فولادی با ارزش افزوده بالاتر، نیازمند توجه بیشتر به مواد اولیه آلیاژی و صنایع مرتبط با آن است.
فرصت توسعه یک حلقه راهبردی
توسعه صنایع فروآلیاژی می‌تواند یکی از مسیرهای افزایش ارزش افزوده در زنجیره معدن و فولاد باشد. اکتشاف هدفمند مواد معدنی آلیاژی، ایجاد واحدهای فرآوری نزدیک به منابع معدنی و تقویت ارتباط میان معادن و فولادسازان، از جمله اقداماتی است که می‌تواند ریسک تأمین مواد اولیه را کاهش دهد.

برای تولیدکنندگان فولاد، فروآلیاژها تنها یک ماده مصرفی نیستند؛ بلکه بخشی از مسیر تولید فولادهای کیفی‌تر و رقابت‌پذیری در بازارهای تخصصی محسوب می‌شوند. در شرایطی که صنعت فولاد جهان به سمت محصولات پیشرفته‌تر حرکت می‌کند، توجه به این حلقه کوچک اما اثرگذار، بخشی از راهبرد توسعه زنجیره معدن و فولاد خواهد بود.

منبع: ایراسین