به گزارش فولادنامه، بر اساس نامه شماره ۸۶۷۹۰۳۹ مورخ ۲۲ شهریور ۱۴۰۵، محمدرضا کریمی، مدیرکل دفتر صنایع معدنی وزارت صمت، از بورس کالای ایران خواسته است اصلاح مبنای قیمت‌گذاری گندله مطابق مصوبه کارگروه مدیریت بازار کالاهای پایه اعمال شود.
این نامه به بند ۶ مصوبه شماره ۸۵۱۲۲۱۹ مورخ ۲ شهریور ۱۴۰۵ و همچنین مکاتبه انجمن سنگ‌آهن ایران به شماره ۸۶۴۷۵۲۹ مورخ ۱۸ شهریور استناد کرده و «تفاوت نرخ حمل دریایی» و «پریمیوم گندله گرید DR» را از جمله مبانی مورد توجه در اصلاح قیمت‌گذاری عنوان کرده است.

هم‌سویی تشکل‌های زنجیره فولاد بر سر اصلاح قیمت
پیش از این نیز انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در نامه شماره ۰۵/ص/۱۱۷ خواستار اصلاح محدودیت‌های مبتنی بر شاخص FOB در قیمت‌گذاری گندله شده بود. انجمن سنگ‌آهن ایران نیز در نامه شماره ۰۵/۴۱/۷۰۶۱ اصلاح این سازوکار را مطالبه کرده است.
طرح این درخواست‌ها از سوی تشکل‌های بالادستی و پایین‌دستی، موضوع قیمت‌گذاری گندله را به یکی از مباحث زنجیره فولاد تبدیل کرده است؛ زیرا نحوه تعیین قیمت این محصول می‌تواند بر اقتصاد گندله‌سازی، تأمین خوراک حلقه‌های پایین‌دستی و تصمیم‌های سرمایه‌گذاری اثرگذار باشد.

۲۰ دلار برای تعدیل مبنای قیمت‌گذاری
ابلاغیه وزارت صمت، افزودن ۲۰ دلار به مبنای FOB گندله برای محاسبه سقف قیمت پایه در بورس کالا را مطرح کرده است. این تغییر به معنای حذف کامل مبنای صادراتی نیست و هدف آن تعدیل بخشی از محدودیت‌های موجود در محاسبه قیمت پایه عنوان شده است.
از این منظر، اثر واقعی تصمیم وزارت صمت زمانی مشخص خواهد شد که نحوه اعمال آن در فرمول قیمت پایه و معاملات بورس کالا اعلام شود.
در ساختار فعلی قیمت‌گذاری زنجیره، مبنای ۱۷.۵ درصد قیمت شمش برای کنسانتره و نسبت ۲۴ درصد برای گندله مطرح است که فاصله‌ای ۶.۵ واحد درصدی میان این دو حلقه ایجاد می‌کند. بررسی نحوه پوشش هزینه تبدیل و سایر هزینه‌های مرتبط، یکی از موضوعات مورد توجه گندله‌سازان در اصلاح سازوکار قیمت‌گذاری است.

تفاوت گندله DR و BF در محاسبه قیمت
یکی دیگر از محورهای قابل توجه در این بحث، تفاوت مشخصات گندله احیای مستقیم یا DR با گندله کوره‌بلندی یا BF است. این دو محصول از نظر مشخصات فنی و کیفیت موردنیاز یکسان نیستند و گندله DR می‌تواند مشمول پریمیوم متفاوتی در بازار باشد.
بر این اساس، در محاسبه قیمت گندله، توجه به مشخصات واقعی محصول و پریمیوم متناسب با کیفیت آن اهمیت دارد. شفاف بودن مبنای تعیین این پریمیوم نیز می‌تواند به مقایسه دقیق‌تر قیمت‌ها و کاهش اختلاف در محاسبات کمک کند.
در همین چارچوب، مبنای تعیین رقم ۲۰ دلار و مشخصات کیفی و بازار مرجع آن نیز از جمله مواردی است که در زمان اجرای فرمول جدید نیازمند توضیح دقیق خواهد بود.

چشم‌انداز اجرای اصلاحیه در بورس کالا
اکنون موضوع اصلی، نحوه تبدیل ابلاغ وزارت صمت به فرمول اجرایی قیمت پایه در بورس کالاست. اعلام دقیق زمان اجرا، شیوه محاسبه و اثر این تغییر بر سقف قیمت پایه می‌تواند تصویر روشن‌تری از آثار تصمیم جدید برای فعالان زنجیره فولاد ایجاد کند.
اصلاح قیمت گندله در نهایت باید بتواند میان هزینه‌های تولید، کیفیت محصول، شرایط بازار و منافع حلقه‌های مختلف زنجیره تعادل ایجاد کند. از این منظر، شفافیت در مبانی محاسبات و نحوه اجرای مصوبه، در کنار خود رقم ۲۰ دلار، اهمیت قابل توجهی برای فعالان بازار خواهد داشت.