به گزارش فولادنامه به نقل از اقتصادنامه، نشست رونمایی از کتاب «ناتوانی دولت‌ها در یادگیری» با حضور مسعود نیلی، محمد طبیبیان و بهمن احمدی‌امویی، تدوین‌کننده کتاب، برگزار شد؛ نشستی که بخش قابل توجهی از آن به اختلاف دیدگاه درباره نقش مکاتب اقتصادی و عملکرد اقتصاددانان در سیاست‌گذاری اقتصادی ایران اختصاص یافت.

بر اساس گزارش منتشرشده از این نشست، موضوع اصلی کتاب قرار بود تجربه چهار دهه سیاست‌گذاری اقتصادی و مسئله ناتوانی دولت‌ها در یادگیری از تجربه‌های گذشته باشد، اما در جریان جلسه، بحث درباره لیبرالیسم و نئولیبرالیسم و نسبت این جریان‌های فکری با سیاست‌گذاری اقتصادی ایران پررنگ شد.

مسعود نیلی در بخشی از سخنان خود نسبت به نحوه روایت ارائه‌شده در کتاب و مقدمه آن انتقاد کرد و گفت نسبت به کتاب احساس دل‌چرکینی دارد. به گزارش اقتصادنامه ایرانیان، نیلی معتقد بود تدوین‌کننده کتاب از فرصت گفت‌وگوها برای طرح دیدگاه‌های خود درباره عملکرد او و برخی اقتصاددانان استفاده کرده است.
در سوی دیگر، بهمن احمدی‌امویی، تدوین‌کننده کتاب، در این اثر تلاش کرده است نقش جریان‌های فکری مرتبط با لیبرالیسم و نئولیبرالیسم را در میان سیاست‌گذاران اقتصادی کشور طی دهه‌های گذشته بررسی کند.
محمد طبیبیان نیز که در این نشست در کنار نیلی حضور داشت، در واکنش به انتساب عنوان «نئولیبرال» به خود و جریان فکری مورد بحث، با این دسته‌بندی مخالفت کرد و گفت که با مفهوم «لیبرال» آشناست اما «نئولیبرال» را به این معنا نمی‌شناسد.

تأکید نیلی بر فاصله گرفتن از مکتب‌گرایی

یکی از محورهای اصلی سخنان نیلی، انتقاد از تبدیل مباحث اقتصادی به منازعه میان مکاتب فکری بود. او خطاب به جوانان حاضر در نشست تأکید کرد که به جای مکتب‌گرایی، باید خود علم اقتصاد را آموخت.

به گزارش اقتصادنامه ایرانیان، نیلی در این بخش گفت: «به شما جوانان می‌گوییم این مکتب‌گرایی سوسیالیسم، لیبرالیسم، نئولیبرالیسم و... را کنار بگذارید. اقتصاد می‌خواهید یاد بگیرید، بروید اقتصاد بخوانید.»
او همچنین این پرسش را مطرح کرد که چرا برای ورود به مباحث اقتصادی باید ابتدا یک دعوای مکتبی شکل داد و افراد را در دو سوی آن قرار داد.

نقد نسبت دادن تورم به یک مکتب اقتصادی

بخش دیگری از سخنان نیلی به رابطه میان نقدینگی و تورم اختصاص داشت. او با اشاره به اینکه برخی افزایش نقدینگی و تورم را به پیروان میلتون فریدمن نسبت می‌دهند، تلاش کرد این موضوع را از یک بحث مکتبی جدا کند.
نیلی استدلال کرد که رابطه میان نقدینگی و تورم را نباید صرفاً به یک جریان فکری نسبت داد و آن را موضوعی در حوزه علم اقتصاد دانست.
او برای توضیح دیدگاه خود مثالی از مناقشه‌های علمی و غیرعلمی مطرح کرد و گفت حتی در کشورهای پیشرفته نیز ممکن است افرادی دیدگاه‌هایی متفاوت از باورهای علمی رایج مطرح کنند، اما این مسئله به خودی خود نباید به یک منازعه مکتبی تبدیل شود.

پرسشی که در نشست باقی ماند

گزارش اقتصادنامه ایرانیان از این نشست نشان می‌دهد در کنار اختلاف‌نظر درباره لیبرالیسم، نئولیبرالیسم و نقش اقتصاددانان، پرسش محوری کتاب درباره علت ناتوانی دولت‌ها در یادگیری از تجربه‌های گذشته نیز در مرکز توجه برخی حاضران قرار داشته است.

در نهایت، نشست بیش از آنکه صرفاً به معرفی کتاب اختصاص داشته باشد، به محل برخورد دو روایت درباره سیاست‌گذاری اقتصادی ایران تبدیل شد؛ یک روایت که بر نقش جریان‌های فکری و اقتصاددانان در شکل‌گیری سیاست‌های چند دهه گذشته تأکید داشت و روایت دیگری که بر ضرورت تفکیک علم اقتصاد از مکتب‌گرایی و داوری‌های ایدئولوژیک تأکید می‌کرد.