به گزارش فولادنامه؛ مهرداد اکبریان، رئیس انجمن سنگ آهن ایران، درباره محدودیت صادرات محصولات زنجیره فولاد اظهار کرد: اگر بازار داخلی تقاضای واقعی داشته باشد و محصولات تولیدکنندگان را با قیمت مناسب جذب کند، نیازی به ممنوعیت یا وضع عوارض صادراتی وجود ندارد. صادرات زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بخشی از تولید در داخل امکان فروش نداشته باشد یا درآمد حاصل از بازار داخلی نتواند هزینه‌های تولید و سرمایه در گردش بنگاه را پوشش دهد.
وی با بیان اینکه تاب‌آوری شرط ادامه مسیر است؛ اما توسعه نیز بدون ایجاد زنجیره‌ای مقاوم و قابل اتکا امکان تحقق نخواهد داشت، افزود: تاب‌آوری در این معنا فقط واکنش به بحران نیست، بلکه توانایی شناسایی وابستگی‌های بحرانی و ایجاد مسیرهای جایگزین پیش از وقوع اختلال است. زنجیره‌ای که با حذف یک قطعه، نهاده یا تامین‌کننده از حرکت می‌ایستد، حتی اگر ظرفیت اسمی بالایی داشته باشد، از قدرت واقعی چندانی برخوردار نیست.
رئیس انجمن سنگ آهن ایران، همچنین به چالش ناترازی اشاره کرده و ادامه داد: انرژی همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت فولاد است؛ اما گلوگاه‌های تولید به برق و گاز محدود نمی‌شوند. در بخش معدن، تامین مواد ناریه نمونه‌ای از نهاده‌هایی است که اختلال در آن می‌تواند عملیات استخراج را متوقف کند و در ادامه، برنامه تامین خوراک کارخانه، تولید و حتی فروش را تحت‌تاثیر قرار دهد. همین وضعیت درباره ماشین‌آلات، قطعات تخصصی، تجهیزات و حمل‌ونقل مواد اولیه نیز وجود دارد.
اکبریان اضافه کرد: مساله فقط افزایش هزینه نیست؛ اختلال در این حلقه‌ها قابلیت پیش‌بینی را از بنگاه می‌گیرد. وقتی تولیدکننده نداند نهاده مورد نیاز خود را چه زمانی و با چه هزینه‌ای دریافت می‌کند، برنامه‌ریزی تولید، فروش و سرمایه‌گذاری نیز دشوار می‌شود.
به گفته وی، از همین رو، تاب‌آوری باید به بخشی از مدیریت زنجیره تبدیل شود. البته تاب‌آوری مقصد نهایی صنعت نیست؛ حداقل شرط ادامه فعالیت است. اگر همه توان بنگاه صرف عبور از بحران‌های روزمره شود، منابعی برای توسعه، ارتقای فناوری و ورود به بازارهای جدید باقی نمی‌ماند و صنعت از مرحله بقا فراتر نخواهد رفت.
رئیس انجمن سنگ آهن ایران، گفت: مسیر توسعه فولاد در سال‌های آینده تنها با افزایش تولید و کاهش قیمت تعیین نمی‌شود. کیفیت همچنان اهمیت دارد، اما مصرف انرژی، میزان انتشار کربن، بهره‌وری منابع، فناوری تولید و استانداردهای زیست‌محیطی نیز به تدریج به بخشی از قواعد تجارت جهانی تبدیل شده‌اند.
وی افزود: فولاد سبز و کاهش انتشار کربن از همین منظر دیگر صرفا موضوعی زیست‌محیطی نیست و ابعاد اقتصادی و تجاری پیدا کرده است. بازارهای جهانی در حال تعیین استانداردهای سخت‌گیرانه‌تر هستند و تولیدکننده‌ای که نتواند خود را با این تغییرات هماهنگ کند، حتی با وجود ظرفیت بالا ممکن است بخشی از بازارهای آینده را از دست بدهد.
اکبریان با تاکید بر اینکه دنیا منتظر صنعت فولاد ایران نمی‌ماند، گفت: رقبا در حال سرمایه‌گذاری روی فناوری‌های جدید هستند و استانداردهای بازار نیز تغییر می‌کنند؛ بنابراین پرسش اصلی صنعت دیگر فقط این نیست که امروز چه میزان فولاد تولید می‌شود، بلکه باید مشخص شود ۵ یا ۱۰سال آینده چه نوع فولادی، با چه فناوری و برای چه بازاری تولید خواهد شد.
به گفته اکبریان، تنوع محصول نیز بخشی از مسیر کاهش آسیب‌پذیری زنجیره است. تمرکز بخش بزرگی از ظرفیت صنعت بر محصولات مشابه و کم‌تمایز، بنگاه‌ها را در دوره‌های افت تقاضا و افزایش رقابت بیشتر در معرض فشار قیمتی قرار می‌دهد.
رئیس انجمن سنگ آهن ایران افزود: حرکت به سمت فولادهای خاص و محصولات با ارزش افزوده بالاتر می‌تواند حاشیه سود بنگاه‌ها را افزایش دهد و وابستگی آنها به رقابت صرفا قیمتی را کاهش دهد؛ بنابراین توسعه صنعت نباید فقط به معنای افزایش ظرفیت باشد و بخشی از سرمایه‌گذاری باید به ارتقای فناوری، توسعه محصولات جدید و تغییر ترکیب تولید اختصاص پیدا کند.
اکبریان اضافه کرد: در چنین شرایطی، رقابت‌پذیری دیگر صرفا با تولید بیشتر به دست نمی‌آید. تولیدکننده باید محصولی عرضه کند که از نظر کیفیت، قیمت، استاندارد و قابلیت تحویل، برای خریدار جهانی قابل اتکا باشد. در بازار بین‌المللی، ناتوانی در تحویل به‌موقع می‌تواند حتی محصول باکیفیت را از چرخه رقابت خارج کند.


منبع: ایراسین به نقل از صدا و سیما