به گزارش فولادنامه؛ فولاد را معمولاً در قالبِ تُن، دلار و نمودار می‌بینیم؛ اما پشتِ هر تُن، یک خانه‌یِ تازه‌ساز، یک خودرویِ تازه از کارخانه بیرون‌آمده، یا یک خطِ راه‌آهنِ درحالِ‌ساخت پنهان است. امروز، دهم ژوئیه، وقتِ آن است که از پشتِ پرده‌یِ آمار و ارقام، به سراغِ همین زندگیِ روزمره برویم؛ جایی که فولاد، بی‌سروصدا، شکلِ آینده‌یِ میلیون‌ها انسان را می‌سازد.

چرخه‌ای که به نقطه‌یِ برگشت رسیده

انجمنِ جهانیِ فولاد، در تازه‌ترین گزارشش، جمله‌ای کلیدی دارد: تقاضایِ جهانیِ فولاد، پس از یک دوره‌یِ طولانی و دشوارِ تعدیل که از سالِ ۲۰۲۲ آغاز شده بود، اکنون در حالِ لمسِ کف است. پیش‌بینی می‌شود مصرفِ جهانیِ فولاد در سالِ جاری، تنها نیم‌درصد رشد کند و به یک‌میلیاردوهفتصدوبیست‌وچهار میلیون تن برسد؛ اما سالِ آینده، این رشد به دو‌ونیم درصد شتاب می‌گیرد. این عدد، به‌تنهایی چیزِ زیادی نمی‌گوید؛ داستانِ واقعی، در پشتِ تفاوت‌های منطقه‌ایِ آن نهفته است.

خانه‌ای که در پکن ساخته نمی‌شود، اما در آفریقا بله

برایِ سال‌ها، موتورِ اصلیِ تقاضایِ جهانیِ فولاد، بخشِ مسکنِ چین بود. اما امسال، برایِ نخستین‌بار از آغازِ این رکود، افقِ روشنی دیده می‌شود: کوچک‌شدنِ تقاضایِ چین، از افتِ شدیدِ سال‌های اخیر به منفی‌یک‌ونیم‌درصد محدود می‌شود؛ نشانه‌ای از این‌که بازارِ مسکنِ این کشور، سرانجام به کفِ خودش نزدیک شده است.

اما در همان لحظه که ساخت‌وسازِ آپارتمان‌ها در شهرهای چین کندتر شده، در سویِ دیگرِ جهان، داستانِ متفاوتی در جریان است. قاره‌یِ آفریقا، که تا چند سالِ پیش، تقاضایِ فولادش سال‌ها روی همان سی‌وپنج تا چهل میلیون تن ثابت مانده بود، اکنون با نرخِ رشدِ سالانه‌یِ نزدیک به چهاردرصد در حالِ گسترش است. شهرنشینیِ سریع، پروژه‌های زیرساختیِ بزرگ، و تنوع‌بخشیِ اقتصادی در چندین کشورِ آفریقایی، باعث شده این قاره، از یک بازیگرِ حاشیه‌ای، به یکی از موتورهایِ رشدِ صنعتِ فولادِ جهان بدل شود.

هند: کشوری که هر خودرو و هر ریلش، فولاد می‌خواهد

اگر بخواهیم یک کشور را نمادِ کاملِ رابطه‌یِ «فولاد و زندگی» بدانیم، آن کشور بی‌شک هند است. تقاضایِ فولادِ این کشور امسال هفت‌ونیم‌درصد و سالِ آینده نُه‌درصد رشد خواهد کرد؛ رقمی که هند را، برایِ چندمین سالِ متوالی، به سریع‌ترین بازارِ رشدِ فولاد در میانِ اقتصادهایِ بزرگِ جهان تبدیل می‌کند. پشتِ این رقم، سه نیرو پنهان است: گسترشِ سراسریِ شبکه‌یِ راه‌آهن، رونقِ بخشِ خودروسازی که با افزایشِ تقاضایِ حمل‌ونقلِ باری هم‌راستا شده، و موجی از مصرفِ کالاهایِ بادوامِ خانگی که مقرون‌به‌صرفه‌تر شده‌اند. تولیدِ فولادِ خامِ هند در سالِ گذشته به صدوشصت‌وچهار‌ونه‌دهم میلیون تن رسید -رشدی بیش از ده‌درصد- و همین روند در ماه‌های ابتداییِ امسال هم با شتابِ نزدیک به ده‌درصد ادامه یافته است.

آمریکا: خانه‌ای که دیر ساخته می‌شود، و سروری که سریع ساخته می‌شود

در آمریکا، تصویر پیچیده‌تر است. بخشِ مسکنِ این کشور، پس از سال‌ها رکود، انتظارِ یک بهبودِ محتاطانه را می‌کشد؛ بهبودی که به‌گفته‌یِ تحلیل‌گران، به‌خاطرِ نرخِ بالایِ وامِ مسکن و کمبودِ نیروی کار، هنوز کندتر از آن چیزی است که بازار امیدوارش بود. اما در همین حال، یک موتورِ تازه‌یِ تقاضا، بدونِ سروصدایِ چندانی، در حالِ رشدِ سریع است: مراکزِ داده. شرکت‌های آمریکایی که در حالِ ساختِ زیرساخت برایِ هوشِ مصنوعی هستند، صنعتِ فولاد را با فرصتی روبه‌رشد مواجه کرده‌اند؛ فرصتی که پیش‌تر، در نقشه‌یِ سنتیِ «مسکن و خودرو»، اصلاً جایی نداشت.

وقتی خودرو، دیگر لزوماً فولادی نیست

اما در دلِ همین رونق، یک چالشِ ساختاری هم در حالِ رشد است. خودروسازانِ جهان، به‌طورِ فزاینده، بخشی از قطعاتِ فولادیِ سنتی را با آلومینیوم و کامپوزیت‌های کربنی جایگزین می‌کنند؛ روندی که مستقیماً از نیازِ خودروهایِ برقی به سبک‌ترشدن برایِ افزایشِ بردِ باتری سرچشمه می‌گیرد. این یعنی حتی اگر تعدادِ خودروهای تولیدی در جهان افزایش یابد، سهمِ فولاد از هر خودرو، ممکن است به‌آرامی کاهش پیدا کند؛ چالشی که فولادسازان با تولیدِ گریدهایِ فولادیِ فوق‌مستحکم و سبک‌تر، در حالِ پاسخ‌گویی به آن هستند.

تصویرِ کلی: صنعتی که هنوز بر پایِ زندگیِ روزمره ایستاده

با همه‌یِ این پیچیدگی‌ها، رقمِ کلی همچنان گویاست: بخشِ ساختمان و مسکن، به‌تنهایی نزدیک به هشتاد درصد از کلِ مصرفِ فولادِ جهان را تشکیل می‌دهد. یعنی در نهایت، سرنوشتِ این صنعتِ عظیم، هنوز به یک چیزِ ساده گره خورده: این‌که آیا خانواده‌ها، در سئول یا لاگوس یا دیترویت، خانه‌ی تازه می‌سازند، خودرویِ تازه می‌خرند، و شهرهایشان را گسترش می‌دهند یا نه.

فولاد، در نهایت، فقط یک کالایِ صنعتی نیست؛ ماده‌یِ خامِ همان زندگیِ روزمره‌ای است که هرکداممان، بی‌آن‌که متوجه باشیم، هر روز از دلِ آن عبور می‌کنیم.