به گزارش فولادنامه؛ بازار آهن‌آلات ایران پس از پشت سر گذاشتن دوره‌ای از افت‌های هیجانی و فروش‌های ناشی از نگرانی‌های سیاسی، اکنون وارد مرحله‌ای شده که تصمیم‌گیری فعالان آن بیش از هر زمان دیگری به متغیرهای بنیادی وابسته است. اگرچه در هفته‌های گذشته کاهش قیمت‌ها این تصور را ایجاد کرده بود که بازار همچنان ظرفیت افت بیشتری دارد، اما رفتار معاملات اخیر نشان می‌دهد کف‌های قیمتی به تدریج تثبیت شده و نشانه‌های بازگشت تعادل در بخش‌های مختلف زنجیره فولاد دیده می‌شود. اکنون هزینه‌های تولید، محدودیت‌های عرضه، وضعیت صادرات، نقدینگی و تحولات سیاسی، مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده مسیر آینده بازار هستند؛ عواملی که می‌توانند سناریوهای متفاوتی را برای ماه‌های پیش رو رقم بزنند و چشم‌انداز میان‌مدت بازار را تحت تأثیر قرار دهند.
پایان فروش‌های هیجانی؛ بازار به منطق بازگشت
رفتار بازار آهن‌آلات در هفته‌های اخیر یک پیام مهم برای فعالان این صنعت داشته است؛ اینکه مرحله فروش‌های هیجانی تا حد زیادی به پایان رسیده و بازار دیگر مانند هفته‌های ابتدایی واکنش‌های شتاب‌زده به اخبار سیاسی از خود نشان نمی‌دهد. افت قیمت‌هایی که پس از افزایش خوش‌بینی نسبت به تحولات سیاسی شکل گرفت، اگرچه بخشی از انتظارات تورمی را تخلیه کرد، اما در ادامه مشخص شد بسیاری از نرخ‌ها حتی پایین‌تر از هزینه واقعی تولید قرار گرفته‌اند؛ موضوعی که امکان استمرار کاهش قیمت را از نظر اقتصادی با تردید جدی روبه‌رو کرد.
بازگشت تدریجی قیمت شمش از کف‌های ثبت‌شده نیز همین واقعیت را تأیید می‌کند. زمانی که تولیدکننده با زیان عملیاتی مواجه شود، طبیعی است که عرضه خود را محدودتر کند یا از فروش در نرخ‌های پایین خودداری کند. همین اتفاق طی روزهای اخیر موجب شد بازار آرام‌آرام از فضای احساسی فاصله بگیرد و معاملات به سمت تعادل حرکت کنند.
در چنین شرایطی، بررسی قیمت آهن نیز نشان می‌دهد بخش مهمی از کاهش‌های اخیر دیگر تکرار نشده و بازار به جای تمرکز بر هیجان‌های کوتاه‌مدت، به ارزیابی متغیرهای واقعی اقتصاد و صنعت بازگشته است. این تغییر رفتار، مهم‌ترین تفاوت بازار امروز با هفته‌های گذشته محسوب می‌شود.
هزینه‌های تولید؛ نیروی پنهان پشت بازار فولاد
اگر قرار باشد تنها یک عامل به‌عنوان مهم‌ترین پشتوانه بازار فولاد در ماه‌های آینده معرفی شود، بدون تردید باید به افزایش هزینه‌های تولید اشاره کرد. ثبات نرخ آهن اسفنجی، رشد هزینه مواد اولیه، افزایش هزینه‌های جانبی و تداوم محدودیت‌های برق باعث شده بهای تمام‌شده تولید همچنان بالا باقی بماند و بسیاری از کارخانه‌ها تمایلی به فروش در نرخ‌های پایین نداشته باشند. از سوی‌دیگر، کاهش تولید ناشی از محدودیت انرژی نیز فشار بر عرضه را افزایش داده است. در چنین شرایطی، قیمت تیرآهن نیز بیش از گذشته از متغیرهای بنیادی تأثیر می‌پذیرد و هرچند ضعف تقاضا مانع رشد سریع قیمت‌ها شده، اما بازار به‌تدریج از کف‌های قیمتی فاصله گرفته است.
صادرات و سیاست؛ دو سناریوی متفاوت پیش روی بازار
یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده آینده بازار فولاد، روند تحولات سیاسی و وضعیت صادرات است. افزایش تقاضای صادراتی در هفته‌های اخیر می‌تواند بخشی از مازاد تولید را جذب کرده و با کاهش فشار عرضه، از تقویت قیمت‌ها حمایت کند. در صورت کاهش تنش‌های سیاسی و ایجاد ثبات نسبی، بازار می‌تواند به‌تدریج به محدوده‌های قیمتی پیشین بازگردد؛ رشدی که بیش از آنکه هیجانی باشد، بر پایه بهبود تقاضا و تعادل عرضه شکل خواهد گرفت. در مقابل، اگر مذاکرات با شکست مواجه شود یا شوک سیاسی جدیدی رخ دهد، رشد نرخ ارز، محدودیت تولید ناشی از کمبود برق و افزایش هزینه‌های تولید می‌تواند زمینه افزایش قیمت شمش و سایر محصولات فولادی را فراهم کند. با این‌حال، مسیر بازار بیش از گذشته به متغیرهای بنیادی وابسته است.
نقدینگی؛ تنها ترمز جدی مسیر صعود

باوجود تمام عواملی که از تقویت بازار حمایت می‌کنند، هنوز یک متغیر مهم مانع شکل‌گیری رشدهای پرشتاب شده است؛ کمبود نقدینگی در بازار. بسیاری از مصرف‌کنندگان و حتی توزیع‌کنندگان همچنان با محدودیت منابع مالی مواجه هستند و همین موضوع باعث شده حجم معاملات پایین‌تر از سطح مطلوب باقی بماند.
ضعف تقاضای مؤثر موجب می‌شود هرگونه افزایش قیمت با سرعت کمتری نسبت به گذشته اتفاق بیفتد و بازار فرصت بیشتری برای هضم تغییرات داشته باشد. به همین‌دلیل انتظار جهش‌های ناگهانی شاید چندان واقع‌بینانه نباشد، اما در مقابل احتمال تثبیت تدریجی قیمت‌ها و حرکت آرام به سمت سطوح بالاتر بیش از گذشته تقویت شده است.
از سوی‌دیگر، بررسی قیمت ورق سیاه نیز همین الگو را نشان می‌دهد؛ محصولی که اگرچه تحت فشار رکود مصرف قرار دارد، اما کاهش تمایل تولیدکنندگان به فروش در نرخ‌های پایین و افزایش هزینه‌های تولید، اجازه تداوم افت قیمت را از بازار گرفته است.
برآیند تمام این عوامل نشان می‌دهد بازار آهن‌آلات اکنون وارد مرحله‌ای شده که تصمیم‌گیری در آن بیش از هر زمان دیگری نیازمند تحلیل متغیرهای بنیادی است. هزینه‌های تولید، محدودیت انرژی، وضعیت صادرات، روند مذاکرات سیاسی و میزان نقدینگی، پنج متغیر اصلی تعیین‌کننده مسیر بازار در ماه‌های آینده خواهند بود. تا زمانی‌که شوک سیاسی یا اقتصادی غیرمنتظره‌ای به بازار وارد نشود، شواهد موجود از آن حکایت دارد که دوره افت‌های هیجانی به پایان رسیده و سناریوی غالب میان‌مدت، حرکت تدریجی بازار به سمت تقویت قیمت‌ها و بازگشت تعادل در صنعت فولاد خواهد بود.

منبع: ایراسین