به گزارش فولادنامه به نقل از ایراسین، تقاضا برای محصولات فولادی نهایی در سوئد پس از چند سال رکود، وارد مرحله‌ای از احیای پایدار شده است؛ روندی که بر پایه یک مدل منحصربه‌فرد همکاری میان دولت و بخش خصوصی شکل گرفته است. دولت سوئد تا ۱۵ درصد از هزینه‌های مرتبط با گذار سبز در صنعت فولاد را تقبل می‌کند و همزمان میلیاردها یورو در زیرساخت‌های حیاتی سرمایه‌گذاری کرده است.
بازیگران اصلی صنعت فولاد سوئد
بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد سوئد و یکی از رهبران جهانی در حوزه فولادهای با استحکام بالا، شرکت SSAB است.
این شرکت در سوئد سه کارخانه اصلی در اختیار دارد:
لولئو با ظرفیت اسمی ۲.۳ میلیون تن در سال
اوکسلسوند با ظرفیت ۱.۵ میلیون تن
بورلانگه با ظرفیت ۲ میلیون تن
کارخانه بورلانگه بزرگ‌ترین واحد نورد این شرکت محسوب می‌شود و فاقد بخش فولادسازی است.
دیگر بازیگران بازار
آوستا ورکز؛ یکی از پیشرفته‌ترین کارخانه‌های جهان
کارخانه Avesta Works، متعلق به گروه فنلاندی Outokumpu، یکی از پیشرفته‌ترین مجتمع‌های فولادی جهان به شمار می‌رود.
ظرفیت فولادسازی: ۷۵۰ هزار تن
ظرفیت نورد: ۶۵۰ هزار تن
این مجموعه در تولید کلاف‌های گرم و سرد فولاد زنگ‌نزن تخصص دارد.
اوواکو؛ تمرکز بر فولادهای خاص
کارخانه‌های گوفورش، اسمدی‌باکن و بوکسهولم تحت مالکیت شرکت Ovako، زیرمجموعه Nippon Steel، فعالیت می‌کنند.
ظرفیت‌ها شامل:
۵۰۰ هزار تن فولادسازی در گوفورش
۷۰۰ هزار تن ظرفیت ترکیبی فولادسازی و تولید محصولات طویل
در اسمدی‌باکن فولادسازی با کوره قوس الکتریکی انجام می‌شود و واحدهای نورد در بوکس‌هولم مستقر هستند.
اوواکو در تولید فولادهای بلبرینگی و محصولات ویژه صنعت خودرو تخصص دارد.
آلِیما؛ تولیدکننده محصولات با ارزش افزوده بالا
کارخانه Alleima در سندویکن، تولیدکننده لوله، سیم و مقاطع فولادی است و ظرفیت فولادسازی آن ۳۰۰ هزار تن برآورد می‌شود. این شرکت با وجود مقیاس کوچک، در حوزه محصولات با حاشیه سود بالا مانند لوله‌های دقیق صنایع هوافضا و سیم‌های پزشکی نقش مهمی دارد.
استگرا؛ پروژه جاه‌طلبانه هیدروژنی اروپا
شرکت Stegra (نام پیشین H2 Green Steel) در حال ساخت یک مجتمع ۲.۵ میلیون تنی مبتنی بر فناوری احیای مستقیم با هیدروژن و کوره قوس الکتریکی (DRI-EAF) است. این پروژه، جاه‌طلبانه‌ترین طرح متالورژی هیدروژنی اروپا محسوب می‌شود و نخستین فاز آن قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ راه‌اندازی شود.

موج سرمایه‌گذاری سبز در فولاد سوئد
تحول بنیادین در SSAB
شرکت SSAB در حال اجرای تحول سبز گسترده‌ای است. در کارخانه لولئو، ساخت کوره‌های قوس الکتریکی آغاز شده که تا اوایل دهه ۲۰۳۰ جایگزین تولید سنتی کوره بلند و کنورتور اکسیژنی خواهند شد. ارزش این پروژه ۴.۵ میلیارد یورو برآورد می‌شود که ۷۰ میلیون یورو آن از محل کمک‌های اتحادیه اروپا تأمین شده است.
همزمان، ساخت کوره قوس الکتریکی در اوکسلسوند نیز در حال انجام است و قرار است کوره‌های بلند این کارخانه در سال ۲۰۲۷ تعطیل شوند.
پروژه‌های کم‌کربن اوواکو
اوواکو تمرکز خود را بر کربن‌زدایی مراحل میانی تولید گذاشته است.در اوت ۲۰۲۳ نخستین تأسیسات جهان برای تولید هیدروژن سبز جهت گرمایش فولاد پیش از نورد در کارخانه گوفورش راه‌اندازی شد. هزینه این پروژه ۱۷ میلیون یورو اعلام شده است. همچنین در کارخانه بوکسهولم، در مارس ۲۰۲۵ کوره گرمایشی جدیدی با قابلیت استفاده همزمان از گاز طبیعی و هیدروژن افتتاح شد.
توسعه فناوری در آلِیما
شرکت Alleima در سال ۲۰۲۵ یک کوره بازذوب خلأ قوسی (VAR) جدید راه‌اندازی کرد. همزمان خطوط جدید پوشش‌دهی حرارتی و تولید لوله‌های دقیق برای الکترولایزرهای هیدروژنی نیز افتتاح شد. این شرکت سالانه بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون یورو در تحقیق و توسعه سرمایه‌گذاری می‌کند.
نقش دولت سوئد؛ از تنظیم‌گر تا سرمایه‌گذار
دولت سوئد صرفاً نقش ناظر ندارد، بلکه به یکی از سرمایه‌گذاران فعال گذار سبز تبدیل شده است.
حمایت‌های دولتی شامل:یارانه مستقیم، وام‌های ترجیحی و توسعه زیرساخت‌ها است. ابزار اصلی این حمایت‌ها، صندوق «Industrial Leap» یا Industriklivet است که زیر نظر آژانس انرژی سوئد فعالیت می‌کند.
مهم‌ترین حمایت‌های مالی
اختصاص ۱۰۰ میلیون یورو به Stegra در سپتامبر ۲۰۲۴
تخصیص ۲۸.۷ میلیون یورو به SSAB برای برقی‌سازی خطوط نورد و گالوانیزه در لولئو
اعطای ۱۵ تا ۲۰ میلیون یورو کمک‌هزینه به Ovako برای ساخت هاب هیدروژنی در گوفورش
حمایت گسترده اتحادیه اروپا
صندوق نوآوری اتحادیه اروپا ۱۴۳ میلیون یورو برای پروژه HYBRIT اختصاص داده است؛ پروژه‌ای مشترک میان SSAB، LKAB و Vattenfall برای تولید آهن اسفنجی مبتنی بر هیدروژن. Stegra نیز برای توسعه کارخانه بودن تا ظرفیت ۵ میلیون تن در سال ۲۰۳۰، کمک‌هزینه ۲۵۰ میلیون یورویی دریافت کرده است. کل سرمایه‌گذاری این پروژه اکنون به ۶.۵ میلیارد یورو رسیده است.
شرکت دولتی Svenska kraftnät صدها میلیون یورو برای توسعه خطوط انتقال برق در شمال سوئد سرمایه‌گذاری می‌کند تا برق سبز موردنیاز کارخانه‌های فولادی تأمین شود. نیاز انرژی کارخانه بودن به‌تنهایی با کل مصرف برق کشور Denmark قابل مقایسه است.
از سال ۲۰۱۹ دولت سوئد از طریق اداره حمل‌ونقل این کشور، پروژه نوسازی خط‌آهن Malmbanan را آغاز کرده است. این مسیر ریلی وظیفه انتقال سنگ‌آهن شرکت LKAB از معادن کیرونا به کارخانه‌های SSAB و Stegra را برعهده دارد و نقش حیاتی در استمرار تولید ایفا می‌کند.
برق ارزان؛ مزیت کلیدی فولادسازان سوئدی
هزینه برق در گذار سبز صنعت فولاد، عامل تعیین‌کننده محسوب می‌شود. سوئد با ایجاد مجموعه‌ای از مشوق‌های غیرمستقیم، برق را برای فولادسازان بسیار ارزان‌تر از متوسط اروپا فراهم کرده است.
شرکت‌های فولادی مانند SSAB، Stegra و Ovako قراردادهای بلندمدت ۱۰ تا ۲۰ ساله با تولیدکنندگان برق از جمله Vattenfall منعقد می‌کنند. این قراردادها با قیمت‌های ثابت و پایین‌تر از نرخ بازار منعقد می‌شود و دولت از طریق آژانس اعتبار صادراتی سوئد (EKN) تضمین مالی ارائه می‌دهد.
صنایع انرژی‌بر از جمله فولادسازی تنها ۰.۶ اوره به ازای هر کیلووات ساعت مالیات انرژی پرداخت می‌کنند، در حالی که این رقم برای خانوارها ۴۵ اوره است.
با وجود آنکه ۹۹ درصد برق سوئد از منابع برق‌آبی، هسته‌ای و بادی تأمین می‌شود، فولادسازان همچنان بخشی از برق خود را از بازار Nord Pool خریداری می‌کنند؛ بازاری که قیمت آن تحت تأثیر هزینه مجوزهای کربنی اروپاست. دولت بخشی از این هزینه کربنی را جبران می‌کند.
در نتیجه این سیاست‌ها، کارخانه‌های بزرگ فولاد شمال سوئد در سال ۲۰۲۵ برق را با قیمت ۳۰ تا ۴۵ یورو به ازای هر مگاوات ساعت خریداری کردند؛ در حالی که متوسط قیمت برق صنعتی در اتحادیه اروپا حدود ۹۵ یورو بود.

سوئد در مجموع یک صادرکننده خالص برق محسوب می‌شود و بخش عمده صادرات برق این کشور به لهستان، آلمان، فنلاند، لیتوانی انجام می‌شود. با این حال، در ساعات اوج مصرف و دوره‌هایی که تولید برق بادی کاهش می‌یابد، شبکه برق سوئد بخشی از نیاز خود را از طریق واردات برق از لهستان و آلمان تأمین می‌کند.
آژانس انرژی سوئد (Energimyndigheten) پیش‌بینی کرده است مصرف انرژی این کشور از سطح فعلی ۱۳۰ تراوات ساعت به حدود ۲۵۰ تا ۲۸۰ تراوات ساعت تا سال ۲۰۴۵ افزایش یابد. این رشد عمدتاً ناشی از روند گذار سبز در صنعت فولاد و همچنین توسعه سایر صنایع انرژی‌بر خواهد بود.
محصولات تخت؛ ستون اصلی صنعت فولاد سوئد
محصولات تخت فولادی شامل ورق‌های گرم و سرد، حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد از کل تولید فولاد سوئد را تشکیل می‌دهند. بخش عمده این محصولات در کارخانه‌های شرکت SSAB در لولئو و بورلانگه تولید می‌شود؛ کارخانه‌هایی که عمدتاً صنایع خودروسازی و ماشین‌آلات سنگین را تأمین می‌کنند.
تولید فولاد خام و محصولات نوردی در سوئد طی سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ همزمان با کندی رشد اقتصادی در اروپا روندی نزولی داشته است. کاهش تولید در سال ۲۰۲۴ تا حدی به آماده‌سازی کارخانه‌ها برای اجرای پروژه‌های نوسازی و مدرن‌سازی نیز مرتبط بوده است.
در نیمه دوم سال ۲۰۲۵، نرخ بهره‌برداری از خطوط نورد فولاد در سوئد بهبود یافت؛ موضوعی که عمدتاً ناشی از کاهش موجودی انبارهای معامله‌گران و کارخانه‌های فولادی عنوان شده است. این روند نشانه‌ای از بازگشت تدریجی تعادل به بازار فولاد سوئد و افزایش تقاضای مصرفی پس از دوره‌ای از رکود به شمار می‌رود.

سوئد همچنان صادرکننده خالص فولاد
سوئد همچنان جایگاه خود را به‌عنوان صادرکننده خالص فولاد حفظ کرده است، هرچند مازاد تراز تجاری فولاد این کشور از نظر حجم فیزیکی روندی نزولی را تجربه می‌کند. در حال حاضر، بین ۸۲ تا ۸۸ درصد از کل فروش کارخانه‌های فولاد سوئد به بازارهای خارجی اختصاص دارد.
مهم‌ترین مقصد صادرات فولاد سوئد، آلمان است که حدود ۲۰ درصد از کل محموله‌های صادراتی این کشور را جذب می‌کند. دیگر شرکای مهم تجاری سوئد در حوزه فولاد عبارت‌اند از ایتالیا، آمریکا، چین و نروژ.
در پی رکود اقتصادی آلمان، صادرکنندگان فولاد سوئدی در سال ۲۰۲۴ تمرکز خود را به‌طور فزاینده‌ای به بازارهای آمریکا و هند معطوف کردند. علت این تغییر، تداوم تقاضا برای فولادهای مقاوم به سایش مورد استفاده در تجهیزات معدنی بود. همچنین در سال ۲۰۲۵، شرکت‌های سوئدی بخشی از ظرفیت تولید از دست‌رفته در آلمان و فرانسه را که به دلیل هزینه بالای گاز طبیعی تعطیل یا متوقف شده بود، جایگزین کردند.
واردات، بین ۷۵ تا ۸۵ درصد از مصرف داخلی فولاد سوئد را تأمین می‌کند.
تولیدکنندگان داخلی عمدتاً بر محصولات صادراتی با حاشیه سود بالا تمرکز دارند و از نظر اقتصادی، واردات محصولاتی مانند:میلگرد ساختمانی، مقاطع طویل استاندارد و ورق گرم معمولی برای ماشین‌سازی از کشورهای همسایه اتحادیه اروپا مقرون‌به‌صرفه‌تر است.
بیشترین حجم واردات فولاد سوئد از کشورهای زیر انجام می‌شود:
فنلاند با سهم ۲۵ تا ۲۸ درصد
آلمان با سهم ۱۸ تا ۲۰ درصد
Italy با سهم ۱۰ درصد
لهستان با سهم ۷ درصد
اتریش با سهم ۵ تا ۶ درصد
بخشی از واردات از فنلاند شامل محصولات نیمه‌ساخته موردنیاز کارخانه Avesta Works متعلق به گروه Outokumpu است.
سهم هند، چین و ترکیه در واردات فولاد سوئد از سال ۲۰۲۴ روندی نزولی پیدا کرد؛ حتی پیش از اجرای رسمی پرداخت‌های مرتبط با سازوکار تعدیل کربن مرزی اتحادیه اروپا (CBAM).
مصرف‌کنندگان سوئدی، به‌ویژه خودروسازان، از مرحله مناقصه شروع به درخواست گزارش میزان انتشار دی‌اکسیدکربن در فرآیند تولید فولاد کردند. در نتیجه، واردات از فنلاند و آلمان به اولویت بالاتری تبدیل شد، زیرا محصولات این کشورها ساده‌تر به‌عنوان فولاد کم‌کربن قابل تأیید هستند. همزمان، لهستان به تأمین‌کننده اصلی ورق‌های فولادی و سازه‌های فولادی آماده برای صنعت ساختمان سوئد تبدیل شد.
اقتصاد سوئد پس از بحران انرژی اتحادیه اروپا که موجب جهش تورم و تشدید سیاست‌های پولی بانک مرکزی سوئد (Riksbank) شده بود، به ثبات نسبی رسیده است. روند مصرف فولاد در این کشور نیز همسو با این وضعیت اقتصادی در حال حرکت است و نشانه‌هایی از بازگشت تدریجی تقاضا مشاهده می‌شود.

ثبات تقاضای ورق فولادی در سوئد با پشتوانه صادرات صنعتی
تقاضا برای محصولات تخت فولادی در سوئد نسبت به محصولات طویل ثبات بیشتری دارد؛ موضوعی که عمدتاً به دلیل تداوم سفارش‌های صادراتی تجهیزات صنعتی سوئد است.
مهم‌ترین مصرف‌کنندگان ورق فولادی در این کشور عبارت‌اند از:
Volvo Group، Volvo Cars و Scania در صنعت خودرو
Atlas Copco در تولید کمپرسورها
Epiroc و Sandvik در تجهیزات معدنی و تونل‌سازی
ABB در تجهیزات نیروگاهی
Saab در صنایع هوایی و کشتی‌سازی
SKF در تولید بلبرینگ
تا ۸۰ درصد فروش غول‌های مهندسی سوئد به بازارهای صادراتی وابسته است؛ به همین دلیل وضعیت اقتصادی اتحادیه اروپا تأثیر مستقیمی بر صنعت فولاد این کشور دارد. در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، بحران اقتصادی اروپا موجب افت تولید تجهیزات ساختمانی و لوازم خانگی در سوئد شد. با این حال، رشد بخش ماشین‌آلات نیروگاهی، از جمله ترانسفورماتورها و الکترولایزرهای هیدروژنی، به همراه رونق صنایع دفاعی، بخشی از این کاهش را جبران کرد و از تقاضا برای ورق‌های فولادی با استحکام بالا حمایت کرد.
بخش ساختمان سوئد سخت‌ترین دوره خود را پشت سر می‌گذارد. شوک تورمی سال ۲۰۲۲ باعث افزایش شدید قیمت مصالح ساختمانی شد و بانک مرکزی سوئد (Riksbank) نیز نرخ بهره پایه را از ۲.۵ درصد به ۴ درصد در سال ۲۰۲۳ افزایش داد. در نتیجه، ساخت‌وساز مسکن در سوئد از نظر اقتصادی صرفه خود را از دست داد.
از آنجا که بخش مسکن ۴۰ تا ۵۰ درصد کل فعالیت‌های ساختمانی کشور را تشکیل می‌دهد، سهم صنعت ساختمان در تولید ناخالص داخلی سوئد در سال ۲۰۲۴ به پایین‌ترین سطح از سال ۲۰۱۴ رسید.
تقاضا برای میلگرد و شبکه‌های فولادی ساختمانی به شدت کاهش یافت، هرچند پروژه‌های صنعتی و زیرساختی بخشی از بازار را حفظ کردند. دولت سوئد در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۴.۰۱ میلیارد یورو در توسعه زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کرد؛ اقدامی که به بهبود فروش محصولات طویل و سازه‌های فولادی پل‌ها کمک کرد. با این حال، بخش مسکن همچنان تحت تأثیر بحران سه‌ساله گذشته قرار داشت و تعداد واحدهای تکمیل‌شده مسکونی به پایین‌ترین سطح تاریخی رسید.

رشد سریع انرژی بادی و اثر آن بر بازار فولاد
با وجود بحران اقتصادی، انرژی بادی طی سال‌های اخیر سریع‌ترین رشد را در میان منابع تولید برق سوئد تجربه کرده است. تا سال ۲۰۲۵، سوئد به یکی از رهبران اتحادیه اروپا در توسعه انرژی بادی تبدیل شد.
بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵، تولید ناخالص داخلی واقعی سوئد با تعدیل تورم ۵.۷ درصد افزایش یافت، اما مصرف فولاد کاهش پیدا کرد. این وضعیت به ساختار اقتصاد سوئد مربوط می‌شود؛ جایی که رشد اقتصادی عمدتاً از طریق بخش خدمات، به‌ویژه فناوری اطلاعات، خدمات مالی و خدمات مهندسی حاصل شده است.
کاهش شدت مصرف فولاد در صنایع خودرو و ماشین‌سازی نیز عامل مهمی در افت مصرف بوده است. برای تولید خودروهای برقی با برد بالا، شرکت‌های Volvo Cars و Scania از فولادهای پیشرفته با استحکام بالا (AHSS) استفاده می‌کنند.
این فناوری امکان استفاده از ورق‌های نازک‌تر را بدون کاهش استحکام فراهم می‌کند؛ در نتیجه وزن فولاد مصرفی هر خودرو نسبت به پنج سال قبل کاهش یافته، هرچند ارزش اقتصادی خودرو افزایش یافته است. همین روند در ماشین‌آلات مدرن و خودروهای زرهی نیز دیده می‌شود؛ جایی که کیفیت و پیچیدگی فولاد اهمیت بیشتری نسبت به حجم مصرفی پیدا کرده است.
چشم‌انداز مصرف محصولات تخت فولادی
بانک مرکزی سوئد، مؤسسه ملی تحقیقات اقتصادی (NIER) و بانک خصوصی SEB معتقدند اقتصاد سوئد در سال ۲۰۲۶ به‌طور کامل احیا خواهد شد. پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی کشور به ۲.۱ تا ۲.۴ درصد برسد. با این حال، این رشد الزاماً به معنای افزایش قابل‌توجه مصرف فولاد نیست و عوامل دیگری نیز بر بازار اثر خواهند گذاشت.
پیش‌بینی افزایش ۲ درصدی فروش محصولات تخت فولادی عمدتاً بر پایه خوش‌بینی به صنعت خودرو است.
انجمن Mobility Sweden برآورد کرده:
تولید خودروهای سواری ۱.۵ درصد افزایش یافته و به ۱۹۸ هزار دستگاه خواهد رسید
تولید کامیون نیز ۲ درصد رشد کرده و به ۹۶ تا ۹۸ هزار دستگاه می‌رسد
مهم‌ترین محرک‌ها
موفقیت کراس‌اوور برقی جدید EX60 و افزایش برنامه تولید Volvo Cars
آغاز تولید کامیون FH Aero Electric توسط Volvo Group با برد ۷۰۰ کیلومتر
افزایش سفارش‌های Scania همزمان با رشد بازار کامیون‌های برقی در اروپا
چشم‌انداز محصولات طویل فولادی
پیش‌بینی می‌شود تقاضا برای میلگرد و فولاد ساختمانی در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار طی چهار سال گذشته رشد مثبت ۴.۵ درصدی ثبت کند. بانک مرکزی سوئد تخمین می‌زند سرمایه‌گذاری در بخش مسکن به لطف کاهش نرخ بهره در سال گذشته، بین ۵ تا ۷ درصد افزایش یابد. همچنین تعداد پروژه‌های جدید مسکونی با رشد ۲۴ درصدی به ۳۵ هزار و ۱۰۰ واحد خواهد رسید.
بخش زیرساخت مهم‌ترین عامل رشد ۱۰ درصدی کل فعالیت‌های ساختمانی خواهد بود. دولت سوئد بزرگ‌ترین برنامه تاریخ توسعه شبکه حمل‌ونقل این کشور را برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۷ تصویب کرده است. تنها شرکت دولتی Vattenfall بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ حدود ۱۵.۲ میلیارد یورو برای توسعه خطوط انتقال برق هزینه خواهد کرد؛ رقمی بالاتر از کل هزینه‌های زیرساختی دولت در سال ۲۰۲۵.
در مجموع، پیش‌بینی می‌شود مصرف فولاد سوئد در سال ۲۰۲۶ حدود ۳ درصد افزایش یافته و به ۳.۴ میلیون تن برسد.