فولادنامه:
به گزارش فولادنامه به نقل از ایراسین، بازار جهانی سنگ‌آهن طی سال‌های اخیر به صحنه‌ای تازه برای تغییرات مهم در نظام مالی تجارت جهانی تبدیل شده است؛ در حالی که دلار آمریکا همچنان ارز غالب در مبادلات کالایی محسوب می‌شود، تحولات جدید نشان می‌دهد چین در حال استفاده از قدرت خود در بازار مواد اولیه، به‌ویژه سنگ‌آهن، برای تقویت جایگاه بین‌المللی یوان اس؛. در این میان، همکاری و تعامل غول‌های معدنی استرالیا با سیستم مالی چین به یکی از ابزارهای کلیدی این روند تبدیل شده است.
نقش تعیین‌کننده چین در بازار سنگ‌آهن
چین بزرگ‌ترین مصرف‌کننده سنگ‌آهن در جهان است و حدود ۷۰ درصد از محموله‌های دریایی این ماده معدنی را خریداری می‌کند؛ همین سهم عظیم به پکن امکان داده است تا در تعیین قواعد تجاری این بازار نقش پررنگ‌تری ایفا کند. از نگاه بسیاری از تحلیلگران، چین در تلاش است از این جایگاه استفاده کند تا بخشی از معاملات و قراردادهای سنگ‌آهن را از چارچوب سنتی مبتنی بر دلار خارج کرده و به سمت استفاده از یوان هدایت کند.
چنین تغییری تنها یک تحول ارزی ساده نیست، بلکه می‌تواند به بازآرایی تدریجی ساختار مالی تجارت کالاها در سطح جهانی منجر شود. افزایش استفاده از یوان در معاملات بین‌المللی به معنای کاهش هزینه‌های معاملاتی برای شرکت‌های چینی، افزایش استقلال پولی پکن و همچنین نفوذ بیشتر چین در تعیین شرایط تجارت مواد اولیه است.
حرکت شرکت‌های بزرگ معدنی به سمت یوان
نشانه‌های این تغییر در رفتار شرکت‌های بزرگ معدنی به‌تدریج آشکار شده است. شرکت BHP، بزرگ‌ترین شرکت معدنی جهان، اخیراً پس از توافق با گروه منابع معدنی چین اعلام کرد که از شاخص نقدی مبتنی بر یوان برای قیمت‌گذاری بخشی از فروش سنگ‌آهن خود استفاده خواهد کرد؛ این اقدام در ادامه روندی است که طی سال‌های گذشته توسط دیگر شرکت‌های بزرگ آغاز شده است.
ریوتینتو، دیگر غول معدنی فعال در بازار سنگ‌آهن، نخستین قرارداد نقدی سنگ‌آهن خود به ارز یوان را در سال ۲۰۱۹ امضا کرد. این قرارداد در آن زمان به‌عنوان گامی مهم در جهت افزایش نقش یوان در تجارت جهانی مواد خام تلقی شد.
در همین راستا شرکت Fortescue نیز در سال گذشته با دریافت وامی به ارزش ۱۴.۲ میلیارد یوان (حدود ۲.۱ میلیارد دلار) از دو بانک دولتی چین خبرساز شد. این وام با نرخ بهره ثابت ۳.۸ درصد اعطا شد و به عنوان نخستین تسهیلات مدت‌دار سندیکایی مبتنی بر یوان برای یک شرکت استرالیایی شناخته می‌شود.

مزیت‌های مالی استفاده از یوان برای شرکت‌ها
یکی از عوامل اصلی استقبال شرکت‌های معدنی از تأمین مالی مبتنی بر یوان، مزیت‌های اقتصادی آن است. تیم باکلی، مدیر اندیشکده Climate Energy Finance در سیدنی، معتقد است اختلاف نرخ تورم و نرخ بهره میان چین و اقتصادهای غربی نقش مهمی در این روند دارد. به گفته او، نرخ تورم چین در سال‌های اخیر عمدتاً در محدوده صفر تا یک درصد قرار داشته، در حالی که تورم در استرالیا حدود ۳ تا ۵ درصد بوده است؛ همین تفاوت باعث شده نرخ‌های بهره بلندمدت در استرالیا به‌مراتب بالاتر از چین باشد.
در نتیجه، شرکت Fortescue با دریافت وام ۳.۸ درصدی به یوان توانست وام‌های قبلی خود با نرخ حدود ۶ درصد که به دلار استرالیا و دلار آمریکا دریافت کرده بود را بازپرداخت کند؛ این اقدام سالانه حدود ۴۴ میلیون دلار از هزینه‌های بهره این شرکت را کاهش داده است؛ رقمی که برای شرکت‌های بزرگ معدنی با پروژه‌های سرمایه‌بر اهمیت قابل توجهی دارد.
تقویت قدرت مالی چین در تجارت مواد خام
افزایش استفاده از یوان در معاملات و تأمین مالی، پیامدهایی فراتر از مزایای مالی کوتاه‌مدت برای شرکت‌ها دارد؛ آلیسیا گارسیا، اقتصاددان ارشد آسیا–اقیانوسیه در مؤسسه مالی ناتیکسیس، معتقد است گسترش نقش یوان در تجارت جهانی می‌تواند به افزایش قدرت قیمت‌گذاری خریداران چینی منجر شود.
از دیدگاه او، استفاده از یوان ریسک‌های ارزی شرکت‌های چینی را کاهش می‌دهد و بخش بیشتری از تجارت جهانی کالاها را در چارچوب سیستم مالی چین تثبیت می‌کند؛ این موضوع به پکن اجازه می‌دهد تا نفوذ بیشتری بر جریان‌های مالی مرتبط با واردات مواد اولیه داشته باشد.
راهبرد تدریجی پکن برای بین‌المللی کردن یوان
چین در سال‌های اخیر تلاش کرده است وابستگی اقتصاد خود به دلار آمریکا را کاهش دهد؛ یکی از ابزارهای اصلی این راهبرد، گسترش تدریجی استفاده از یوان در تجارت خارجی و تأمین مالی بین‌المللی بوده است.
به گفته مونیک تیلور، مدرس سیاست جهانی در دانشگاه هلسینکی، رویکرد چین در این زمینه محتاطانه و تدریجی بوده است؛ به‌جای ایجاد تغییرات ناگهانی در نظام مالی جهانی، پکن تلاش کرده با تمرکز بر حوزه‌های کلیدی اقتصادی و ژئوپلیتیکی مانند بازار انرژی و مواد خام استفاده از یوان را به‌طور عمل‌گرایانه گسترش دهد.
سنگ‌آهن؛ سکوی پرتاب ارزی چین
در این میان، بازار سنگ‌آهن به دلیل وابستگی شدید تولیدکنندگان جهانی به تقاضای چین، یکی از مناسب‌ترین بسترها برای پیشبرد این سیاست به شمار می‌رود. شرکت‌های بزرگ معدنی برای حفظ دسترسی به بازار چین ناگزیرند خود را با شرایط تجاری این کشور هماهنگ کنند؛ شرایطی که به‌تدریج استفاده از یوان را در معاملات و تأمین مالی تقویت می‌کند.
اگر این روند ادامه یابد، بازار مواد اولیه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های افزایش نقش یوان در اقتصاد جهانی تبدیل شود. چنین تحولی نه‌تنها بر روابط مالی میان چین و شرکت‌های معدنی تأثیر می‌گذارد، بلکه ممکن است در بلندمدت ساختار ارزی تجارت کالاهای اساسی را نیز دگرگون کند.
در ادامه این روند، تحلیلگران به مزیت‌های مالی استفاده از یوان برای شرکت‌های معدنی اشاره می‌کنند. تیم باکلی، مدیر اندیشکده Climate Energy Finance در سیدنی، معتقد است تفاوت نرخ تورم میان چین و اقتصادهایی مانند استرالیا باعث شده تأمین مالی به یوان برای شرکت‌ها جذاب‌تر باشد. در حالی که نرخ تورم چین طی سال‌های اخیر عمدتاً بین صفر تا یک درصد در نوسان بوده، تورم استرالیا در محدوده ۳ تا ۵ درصد قرار دارد و همین موضوع به افزایش قابل توجه نرخ‌های بهره در این کشور منجر شده است.
به گفته باکلی، شرکت فورتسکیو با دریافت وامی به نرخ ۳.۸ درصد توانست وام‌های قبلی خود با نرخ حدود ۶ درصد به دلار آمریکا و دلار استرالیا را بازپرداخت کند؛ اقدامی که سالانه حدود ۴۴ میلیون دلار از هزینه‌های بهره این شرکت کاهش داده است.
در همین حال، آلیسیا گارسیا، اقتصاددان ارشد آسیا–اقیانوسیه در ناتیکسیس، می‌گوید گسترش استفاده از یوان در تأمین مالی و تسویه حساب‌های تجاری می‌تواند قدرت قیمت‌گذاری خریداران چینی را افزایش داده و در عین حال ریسک‌های ارزی آنها را کاهش دهد، این روند همچنین سهم بیشتری از تجارت جهانی کالا را در چارچوب نظام مالی چین تثبیت می‌کند.
چین در سال‌های اخیر تلاش کرده است با گسترش تدریجی استفاده از یوان در تجارت بین‌المللی، وابستگی خود به دلار آمریکا را کاهش دهد. .
به گفته مونیک تیلور، مدرس سیاست جهانی در دانشگاه هلسینکی، این راهبرد به‌صورت مرحله‌ای و عمل‌گرایانه دنبال شده و بر گسترش نقش یوان در حوزه‌های کلیدی اقتصادی و ژئوپلیتیکی تمرکز دارد.